Daugiau

Vielos rėmo reljefo rodymas „ArcGlobe“?

Vielos rėmo reljefo rodymas „ArcGlobe“?


Į „ArcGlobe“ sėkmingai importavau reljefo duomenų rinkinį, kuriame pateikiamos žemės paviršiaus aukščio vertės.

Ar dabar yra paprastas būdas pakeisti reljefo/rutulio paviršiaus simbolį/vaizdą į „vielos rėmo“ stiliaus ekraną, idealiu atveju - pritaikant tinklelio tarpus ir tt? O gal man reikia nupiešti tinklelio vaizdą ant reljefo paviršiaus?


Kaip pasiūlė @radouxju, manau, kad tai padaryti galima naudojant Sukurti „Fishnet“ (duomenų valdymas) įrankis, skirtas sukurti tinklinio tinklo funkcijų klasę.

Iš klaidos pranešimo jūsų komentare atrodo, kad bandėte tai sukurti savo vietovės duomenų rinkinyje, o manau, kad jums pavyks labiau sėkmingai sukurti jį kaip atskirą failo geografinėje duomenų bazėje.

Kai turėsite tinklinių funkcijų klasę, turėtumėte sugebėti ją uždengti savo vietove, kaip ir bet kurį kitą sluoksnį.


Interaktyvus žemėlapių sudarymas 3-D reljefo modeliuose

Pristatome interaktyvią realaus laiko žemėlapių sistemą, skirtą naudoti su skaitmeniniais aukščio modeliais ir nuotoliniu būdu stebimais daugiapektriniais vaizdais, kurie padeda geomokslininkams kurti ir interpretuoti geologinius/neotektoninius žemėlapius, kurių ilgis nuo 10 m iki 1000 km. Mūsų sistema suteikia Žemės ar kitų sausumos planetų paviršiaus reljefo vaizdą, rodydama virtualų reljefo modelį, sukurtą iš skaitmeninio aukščio modelio, padengto spalvų tekstūra, sukurta iš ortofotografijų ar palydovinių vaizdų. Mes naudojame keturių medžių daugialypį vaizdavimo metodą, kad galėtume realiu laiku pateikti didelės skiriamosios gebos virtualios reljefo modelius, apimančius didelius erdvinius regionus. Sistema leidžia vartotojams išmatuoti geologinių paviršių orientaciją ir įrašyti savo pastebėjimus, nubrėžus linijas tiesiai ant virtualaus reljefo modelio. Be to, iš šių brėžinių galima sukurti interpretacinius paviršius ir juos parodyti, kad būtų lengviau suprasti trimatę geologinių paviršių geometriją. Pagrindinė mūsų sistemos stiprybė yra atvaizdavimo realiuoju laiku ir interaktyvaus kartografavimo, atliekamo tiesiogiai naudojant virtualų reljefo modelį, derinys su galimybe naršyti scenoje, savavališkai keičiant požiūrį kartografavimo metu. Naudotojų tyrimai ir palyginimai su prekyboje esančia žemėlapių programine įranga rodo, kad mūsų sistema pagerina žemėlapių tikslumą ir efektyvumą, taip pat pateikia stebėjimų, kurių negalima padaryti naudojant esamas sistemas.


„PODSTAWY PRACY Z OPROGRAMOWANIEM GIS“ („ArcGIS 10“)

1 UPGOW Uniwersytet Partnerem Gospodarki Opartej na Wiedzy Uniwersytet Śląski w Katowicach, ul. Bankowa 12, Katowice, UNIWERSYTET ŚLĄSKI Wydział Nauk o Ziemi Katedra Geomorfologii Agnieszka M. PIECHOTA Bartłomiej SZYPUŁA PODSTAWY PRACY Z OPROGRAMOWANIEM GIS (ArcGIS 10) Katovicas, Vokietija Skrypt jest dystrybuowany bezpłatnie.

2 SPIS TREŚCI Autorius ir autorius. 3 Wstęp. ArcMap - Pierwsze kroki w ArcGIS Ćwiczenie 2 - Podstawy pracy i możliwości ArcCatalog Ćwiczenie 3 - Rektyfikacja rastr & oacutew w ArcMap Ćwiczenie 4 - Tworzenie i ediccicie wiepp wicze Zmiana sposobu wyświetlania warstw. Funkcje selekcji Ćwiczenie 6 - Narzędzia analityczne aplikacji ArcToolbox Ćwiczenie 7 - Operacje na rastrach - mozaikowanie. Podłączanie serijos WMS. Aktualizacja treści mapy topograficznej Ćwiczenie 8 - Powt & oacuterzenie wiadomości (na podstawie analy dotyczących miasta Katowice) Bibliografia Materiały źr & oacutedłowe

3 OD AUTOR & OacuteW Niniejszy skrypt & quot; Podstawy pracy z oprogramowaniem GIS (ArcGIS 10) & quot; & nbsp; Domyślnie ma to być pomoc dla student & oacutew kierunku geografia i pokrewnych, w przyswojeniu podstawowych umiejętności związanych z zarządzaniem, analizė i prezentacją przestrzennych danych cyfrowych - praktyczne zoo Galimybė swym zakresem obejmuje całość zagadnień składających się na trzeci moduł Syllabusa certyfikatu ECDL EPP GIS (1.0 t.) - & quot; Programowanie (aplikacje) GIS & quot. Skrypt nie jest kompletnym przewodnikiem po wszystkich opcjach pakietu ArcGIS, a jedynie wprowadzeniem, ukazującym podstawowe funkcje programu i dającym możliwość dalszego własnego odkrywania jego ogromnych Autorzy żywią nadzieję, że nawet pobieżne & quotprzejrzenie & quot niniejszej pozycji pozwoli zorientować się w og & oacutelnych zasadach działania oprogramowania ArcGIS i stanie się impulsem do dalija „Aby m & oacutec prawidłowo wykonywać wszystkie ćwiczenia należy rozpakować zawartość załączonego archiwum“ Prezentowane polecenia związane np. z otwieraniem poszczeg & oacutelnych aplikacji, należy traktować jako wskaz & oacutewki i podpowiedzi, a nie gotowe rozwiązania, ponieważ w praktyce mogą się nieco r & oacuteżnić ścieżkami dostnoci operacinė sistema Wszystkie pratybas mają ujednoliconą struktura i składają się z następujących Dalys: aš Žodžiai KLUCZOWE II Ivadas III VEL aš ZAKRES Pratybos IV OPIS Pratybos, V ir uždaviniai SPRAWDZAJĄCE VI UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU VII PROPONOWANA LITERATURA papildanti Ponadto W puslapio turinio każdego pratybas zawarte są polecenia kas su tuo susiję Z aktualnie omawianym narzędziem oraz sposobem jego działania. Aby m & oacutec śledzić kolejne etapy wykonywania proponowanych ćwiczeń zalecamy tworzenie zrzut & oacutew ekranu (Spausdinti ekraną). Przypominać o tym będzie w tekście poniższa ikona. Na początku każdego ćwiczenia podany został przewidywany czas jego wykonania, kt & oacutery ma charakter orientacyjny i służy zaplanowaniu prac. Czas indywidualnego wykonania ćwiczeń, może więc nieco się r & oacuteżnić. 3

4 Z uwagi na r & oacuteżne polskie wersje terminal & oacutew angielskich, a przede wszystkim brak pełnego tłumaczenia wielu nazw i narzędzi w aplikacji ArGIS na język polski, autorzy posługują się i polecają orierginal W skrypcie wiele pojęć i narzędzi zostało jednak spolszczonych w celu łatwiejszego i szybszego zrozumienia, ale zawsze w nawiasie podano nazwy oryginalne. Bezpośrednio w tekście skryptu nie używano cytowań, ponieważ przedstawiane materiały są całkowicie autorskie. Jedynie na końcu znajduje się wykaz zalecanej literatury fachowej umożliwiającej poszerzenie wiedzy na temat GIS oraz źr & oacutedła wiedzy i bazy danych w Internecie. Życzymy wszystkim użytkownikom miłej i przyjemnej pracy w odkrywaniu możliwości oprogramowania ArcGIS. Katovicai, marzec 2014 Autorzy 4

5 WSTĘP Wsp & oacutełczesne nauki o Ziemi, w tym geografia, odchodzą coraz bardziej od opisu jakościowego, a skupiają się na ilościowych analizach relacji przestrzennych zachodzących pomiędzy poszcznyow gime fic Celem nauk geograficznych jest nadal zrozumienie przestrzeni, w kt & oacuterej żyje człowiek, zachodzących w niej process & oacutew i wpływu, jaki swoją działalnością wywiera na nią człowiek zar & oacuterej Zrozumienie środowiska, w kt & oacuterym żyjemy ma wymiar z jednej strony poznawczy, kt & oacuterego źr & oacutedłem jest ciekawość i coraz większa świadomość wsp & oacutełistnienia z zzy le zyzie Paskelbti jaki dokonuje się w technologii, a zwłaszcza rozw & oacutej system & oacutew komputerowych oraz wszechobecna dostępność informacji o otaczającym świecie powodują, że umiejętność operowania danymi przeestryzenny danie W naukach o Ziemi przeszliśmy od metod klasycznych, analogowych do komputerowych. Oczywiście, to człowiek, jako nadrzędne ogniwo, wciąż najlepiej potrafi wyciągać logiczne wnioski o lokalnym czy globalnym charakterze zjawisk. Aby jednak mieć niezbędny zas & oacuteb informacji o środowisku, swoisty magazyn danych z wielu źr & oacutedeł, potrzeba mu komputer & oacutew z ich ogromnymi możliwościami obliczeniowymi do działania na duestern zchch. GIS czyli Systemy Informacji Geograficznej, ze swoimi początkami w latach 60-tych XX wieku i wciąż rozszerzającym się wykorzystaniem od lat 80-tych, stanowią obecnie standardowe narzędzia analiz oraz prezentacji wiedzow skiesta GIS jest wirtualnym środowiskiem, w kt & oacuterym są gromadzone, przechowywane, przetwarzane i prezentowane dane przestrzenne. Obecnie juoktis į bardzo dynamicznie rozwijająca się dyscyplina w naukach o Ziemi i nie tylko. Nieodzownymi elementami tego systemu jest pięć zasadniczych składowych: pierwsza - komputery, wraz z całym zapleczem sprzętowym, od klawiatury z monitororem poczynając, na GPSie r & oacuteżnicowym czy skanerze lasercym kończ „Druga“ - specialios programinės įrangos ir aplikacijų, „kt“ ir „oacuterych funkcjonuje GIS“. Trzecia - dane, czyli cyfrowe informacje o charakteristika wektorowym i rastrowym opisujące środowisko w spos & oacuteb graficzny oraz tabelaryczne dane atrybutowe, czyli charakterystyki ilościowe i jakościowe oraz opisy. Czwartą składową jest wiedza - co chcemy zrobić, jakimi metodami i algorytmami postępowania się posłużyć to także odpowiedzi na pytania: co ?, gdzie ?, jak? as kartu? Ostatnim i zarazem najważniejszym elementem system & oacutew GIS jest człowiek: z jednej strony tw & oacuterca danych, analiz i wniosk & oacutew z nich płynących, a z drugiej - odbiorca, kt & oacutery poszukuied rozwią B.S. 5

6 ĆWICZENIE 1. ArcMap - pierwsze kroki w ArcGIS 10. PRZEWIDYWANY CZAS WYKONANIA ĆWICZENIA: 2 x 1,5 godz. LOWA KLUCZOWE: „ArcMap“, „Widok“, „Tabela Zawartości“, projektas, skala, narzędzie Symbol Selector, narzędzie Identify, pasekmės narzędziowy, napisy, kompozycja, etykiety, eksport Widoku. I WSTĘP „ArcGIS“ programa, jako jeden z podstawowych element & oacutew system & oacutew GIS, pozwala na tworzenie i edycję danych, wykonywanie szeregu analiz, kt & oacuterych wyniki mogą zostać zaprezentowane w postanych map. Filozofia działania r & oacuteżnych aplikacji typu GIS jest podobna, jednak każdy programa posiada swoistą specyfikę pracy. ArcGIS opiera się na kilku niezależnych modułach, kt & oacutere jednak stanowią komplementarną całość. Najważniejszym komponentem jest ArcMap - narzędzie do większości działań operacyjnych, wspomagane przez potężny zestaw narzędziowy jakim jest ArcToolbox. Jedną z jego najważniejszych zalet jest kompletna obsługa prac związanych ze stworzeniem i zarządzaniem projektem w środowisku GIS. II VEL aš ZAKRES Pratybos Celem tego pratybas jest Įvadas W najbardziej podstawowe funkcje programu ArcMap, takie JAK: otwieranie i zapisywanie projektu, Perkėlimas danych wektorowych, zmiana sposobu wyświetlania i Nazwy danych wektorowych oraz ich identyfikacja, zmiana Skali wyświetlanych danych, dodawanie užrašas & oacutew, Tworzenie kompozycji , ir tt. III OPIS ĆWICZENIA 1. Uruchomienie ArcMap. Polecenie 1. Uruchom programa ArcMap z pakietu ArcGIS (Start/Wszystkie programy/arcgis/arcmap). Po lewej stronie (Ryc. 1A) znajduje się Tabela Zawartości (Turinys), w kt & oacuterej widoczne są wszystkie dane dodane do projektu. Po prawej stronie (Ryc. 1B) znajduje się obszar wyświetlania mapy zwany Widokiem (duomenų peržiūra). 6

7 Ryc. 1. Gł & oacutewne okno programu ArcMap. 2. Otwieranie projek i i wyświetlanie danych. Pierwszą czynnością w uruchomionym programie będzie otworzenie gotowego projektu szkoleniowego z przygotowanego wcześniej katalogu. W tym celu komendą File - Open otw & oacuterz projekt z Ćwiczeniem 1. (C: /ArcGIS_cwiczenia/Cw01/Cw01.mxd), a następnie poleceniem Failas - Išsaugoti kaip zapisz go w tym samym katalogu pod nową nazwą Cw01_nowyc.mxd ( . Ryc. 2. Meniu gł & oacutewne Failų programa ArcMap. 7

8 Aby włączyć/wyłączyć wyświetlanie danej warstwy należy zaznaczyć/odznaczyć mały kwadrat przy danej warstwie w tabeli zawartości (Ryc. 3A). Ryc. 3. Włączanie/wyłączanie warstwy danych w ArcMap. Aby zmienić nazwę określonej warstwy danych należy w nią kliknąć raz lewym przyciskiem, przytrzymać i puścić - nazwa zostanie podświetlona (Ryc. 3B) - można wpisać nową nazwę. UWAGA! Zmieniona zostanie tylko nazwa wyświetlana w programie ArcMap, natomiast nazwa pliku zapisanego na dysku komputera pozostanie niezmieniona. Należy wiedzieć, że kolejność, w jakiej ustawione są pliki shapefile w Tabeli Zawartości, determinuje spos & oacuteb ich wyświetlania w Widoku mapy. Znaczy to, że warstwy będące na & quotg & oacuterze listy & quot; Tabeli Zawartości wyświetlane będą nad warstwami, kt & oacutere znajdują się & quotna dole listy & quot. Aby zmienić położenie warstwy w Tabeli Zawartości wystarczy w nią clicknąć lewym przyciskiem i przytrzymać, a następnie przesunąć w g & oacuterę lub w d & oacuteł i upuścić. Polecenie 2. W Tabeli Zawartości złap i przesuń na samą g & oacuterę warstwę world30.shp. Co się zmieniło na mapie? 8

9 3. Dodawanie danych do projektu. Ar otwartego projektu można dodawać nowe dane wektorowe i rastrowe w wielu r & oacuteżnych formatach, dane lokalizacyjne (wsp & oacutełrzędne), dane geokodowane, tematy zdarzeniowe, tabele Excela i dbase orazie. Aby dodać do projektu nowe dane należy wybrać z meniu Failas - Pridėti duomenų - Pridėti duomenų (4 ciklas). Polecenie 3. Z katalogu z danymi do Ćwiczenia 1. wybierz i dodaj do projektai: rivers.shp oraz lakes.shp. W Tabeli Zawartości pojawią się dwie nowe warstwy. Ryc. 4. Meniu dodawania danych do projektu w ArcMap. Ar podstawowych element & oacutew paska narzędziowego Įrankiai: Padidinti - priartinti - priartinti mastelį - sumažinti mastelį - sulčių pomniejszająca Pan - przesuwanie mapy Full Extent - pokazuje zasięg wszystkich dodanych warstw (całą mapę) Fiksuoto padidinimo - pomniejszenie skokowe (co 20 %) całej mapy 9

10 Grįžti į ankstesnį mastą - wyświetla poprzedni zasięg mapy Eiti į kitą mastą - wrapca z wyświetlania poprzedniego zasięgu mapy Pasirinkite ypatybes pagal stačiakampį - zaznacza obiekty przez narysowanie kwadratu Išvalyti pasirinktas funkcijas - odznacza zaznazolice wyświetla informacje o atrybutach obiektu Priemonė - mierzy odległości, powierzchnie i obwody obiekt & oacutew na mapie Rasti - wyszukuje obiekty, miejsca i adresy na mapie Eiti į XY - wyszukuje miejsca o zdefiniowanych wszr. konkretną skalę wyświetlania mapy wpisując ją ręcznie w okienko (5 ciklas). Ryc. 5. Okno ustawień skali mapy. Polecenie 4. Posługując się narzędziami opisanymi powyżej powiększ i wyśrodkuj mapę w taki spos & oacuteb, aby w Widoku znalazła się cała Polska w maksymalnym powiększeniu. Jaka to będzie w przybliżeniu skala? 10

11 4. Narzędzie simbolių parinkiklis. Zmiana sposobu wyświetlanej warstwy (koloru, rodzaju i wielkości symbolu) następuje po jednokrotnym kliknięciu w ikonę danej warstwy w Tabeli Zawartości (Ryc. 6A). Otwiera się wtedy okno dialogowe Symbol Selector, w kt & oacuterym można wybrać dowolny symbol/barwę oraz ustalić dodatkowe parametry (np. Grubość/kolor linii obrysu -Outline, itd.) (6B ciklas). Ryc. 6. Okno dialogowe Simbolių parinkiklis, skirtas simboliams ir barwami. Polecenie 5. Zmień kolor warstwy rivers.shp na czarny, grubość linii 3 oraz warstwy country.shp na jasny zielony, kolor obrysu brązowy, grubość obrysu 2. 11

12 5. Narzędzie Nustatykite. ArcMap umożliwia wyświetlanie wszelkich informacji atrybutowych (opisowych), związanych z daną warstwą tematyczną. Aby zidentyfikować dany obiekt należy wybrać narzędzie Identify (7 -asis ciklas) ir spustelėję wybrany obiekt na mapie. Pojawi się tabela, w kt & oacuterej wyświetlone zostaną atrybuty (cechy opisowe) obiektu: nazwa warstwy tematycznej, nazwa obiektu w danej warstwie oraz wsp & oacutełrzędne środkaed jr. Ponadto wyświetlone zostaną wszystkie inne kategorie atrybut & oacutew i ich wartości, o ile oczywiście zostały one wcześniej utworzone. Ryc. 7. Okno dialogowe narzędzia Nustatykite. 6.Dodawanie pask & oacutew narzędziowych do menu lub Widoku mapy. Pasek narzędziowy - į graficzna reprezentacja (w postaci prostokąta z ikonkami) wybranego zestawu narzędzi edycyjnych (np. Ryc. 9). W każdej chwili można dodać do Widoku mapy dowolny pasekmes narzędziowy (kt & oacutery jest akurat potrzebny) i umieścić go u g & oacutery okna programu & quotupuszczając & quot go na szarej belce. Można także dany pasek narzędziowy & quotzłapać i przeciągnąć & quot w dowolne miejsce w obszarze mapy. 12

13 Aby dodać pasek narzędziowy należy wybrać menu Customize - Toolbars (Ryc. 8) lub klikn ± prawym przyciskiem na g & oacuternej szarej poziomej belce programu (Ryc. 8A) i z listy wybrać odpowiednie narzędzie po prostu w nie klipas Ryc. 8. Meniu tinkinimas - įrankių juostos pozwalające na dodanie dowolnego paska narzędziowego. Polecenie 6. Wybierz i dodaj do Widoku trzy dowolne paski narzędziowe (np. GPS, Snapping i Labelling). 13

14 7. Dodawanie napis & oacutew do mapy. ArcMap umożliwia dodawanie do mapy grafiki w postaci regularnych lub nieregularnych kształt & oacutew oraz napis & oacutew. Aby dodać dowolny napis do mapy należy z paska narzędziowego Draw (Ryc. 9) wybrać narzędzie Text (Ryc. 9A). Dodawanie napis & oacutew odbywa się poprzez clicknięcie with mapie w miejscu, gdzie chcemy umieść text, wpisanie tekstu i zatwierdzenie przyciskiem enter. Ryc. 9. Pasek narzędziowy Draw. W celu edycji wyglądu i charakteru napisu należy wybrać symbol strzałki (Ryc. 9B) and dwukrotnie clicknąć w napis - pojawi się okienko dialogowe właściwości Properties (Ryc. 10), w kt & oacuterym można dokonywać zmian us spustelėti pakeitimo simbolį. Ryc. 10. Okno dialogowe Properties ir edycji dodawanych napis & oacutew. Polecenie 7. Posługując się narzędziem Draw - Text podpisz kontynenty na mapie. Wybierz czcionkę Tahoma, wielkość 20, pogrubiona, kolor czerwony na ż & oacutełtym tle. 14

15 8. Tworzenie kompozycji mapy. Po zakończonych zadaniach edycyjnych na warstwach danych i dodaniu napis & oacutew można przygotować mapę do wstępnego wydruku czyli wykonać tzw. kompozycję. W tym celu należy przełączyć się do widoku kompozycji wybierając z menu View - Layout View lub klikając w dolnym lewym rogu programu (11A ciklas). W widoku kompozycji pojawi się mapa wewnątrz obrysu prostokąta, kt & oacutery ilustruje domyślny formato papieru (12 ciklas). Aby powr & oacutecić do okna Widoku należy click ikonę (Ryc. 11B) lub wybrać z menu View - Data View. Ryc. 11. Przełączanie pomiędzy gł & oacutewnym Widokiem mapy (Duomenų rodinys) a widokiem kompozycji (Išdėstymo vaizdas). Ryc. 12. „Widok Kompozycji“ (išdėstymo vaizdas) su „ArcMap“. 15

16 Na początku należy ustawić rozmiar, orientację oraz marginesy planowanego wydruku. Meniu failas - Puslapio ir spausdinimo sąranka pozwala ustawić wspomniane powyżej parametry strony (13 ciklas). W kolejnym kroku można dodać do kompozycji m.in. tytuł mapy, legenda oraz szereg element & oacutew opisowo-informationcyjnych, kt & oacutere są dostępne z menu gł & oacutewnego Insert (Ryc. 14). Ryc. 13. Komenda wywołująca i okno dialogowe Page and Print Setup dotyczące ustawień strony i właściwości wydruku. Elementarus meniu ir „oacutewnego“ įterpimas: Duomenų rėmas - dviprasmiška ramybė dabar, danymi w obrębie kompozycji, Pavadinimas - wstawia tytuł mapy zgodny z nazwą projektai, Tekstas - dodaje pole tekstowe, Dinaminis tekstas - modifikuotas tekstas arba dinamiškas dinaminis tekstas , data, nazwisko autora, ścieżkę dostępu, układ wsp & oacutełrzędnych i inne), Neatline - dodaje linię obrysu (ramkę) wok & oacuteł kompozycji, Legend - wstawia legendę, Šiaurės rodyklė - Wstawlea Simbolis Scale dodaje zapis skali w postaci liczbowej, 16

17 Paveikslėlis - wstawia obrazek, objektas - wstawia obiekt (dokumentas, obraz, dźwięk, film, prezentację ir kt.). Ryc. 14. Meniu Įterpti z elementami, kt & oacutere można dodawać do kompozycji mapy. Wszystkie elementy po ich dodaniu do kompozycji można edytować, dzięki czemu tworzone mapy są niepowtarzalne i oryginalne. 17

18 9. Neramumas. Opr & oacutecz samodzielnego dodawania napis & oacutew w Widoku mapy czy kompozycji istnieje możliwość wyświetlania tzw. etykiet, czyli informacji atrybutowych, zawartych w tabeli pliku shapefile. Aby dodać do Widoku wyświetlanie etykiet należy kliknąć prawym przyciskiem na danej warstwie shapefile i z menu wybrać Label Feature (15A ciklas). Ryc. 15. Wywoływanie funkcji Label Feature. Po włączeniu tej funkcji na mapie pojawią się napisy (16 ciklas). Aby przejść do właściwości i formatowania etykiet należy wejść we właściwości warstwy shapefile (Ryc. 15B), a następnie w zakładkę Labels (16A ciklas). Najważniejszym elementem w tym oknie dialogowym jest wyb & oacuter atrybutu, kt & oacutery ma służyć jako etykieta - Label Field (16B ciklas). Znajdują się tutaj r & oacutewnież podstawowe ustawienia wyświetlanego tekstu (rodzaj czcionki, rozmiar, pogrubienie, kursywa, podkreślenie). Aby bardziej urozmaicić i spersonalizować wyświetlane napisy należy wejść w kolejne zakładki (Ryc. 17 A-C). 18

19 Ryc. 16. Okno dialogowe Sluoksnio ypatybių etiketės. Ryc. 17. Kolejne okna dialogowe formatowania etykiet. 19

20 Polecenie 8. Posługując się opcją Label Feature opisz na mapie warstwę country.shp za pomocą atrybutu POP_CNTRY. Wybierz czcionkę Arial, wielkość 12, pogrubiona, kolor jasnozielony, z maską Halo w kolorze czerwonym. 10. Eksporto mapy. Gotową mapę tematyczną można wyeksportować do wielu popularnych format & oacutew. „Wybierając z gł & oacutewnego“ meniu failas - eksporto žemėlapis mamy do wyboru następujące format: emf, eps, al, pdf, svg, bmp, jpeg, png, tiff, gif (18 ciklas). Ryc. 18. Komenda apibrėžimas ir okno dialogowe apibrėžimo formatas eksportowanego pliku. 20

21 Polecenie 9. Wyeksportuj wyświetlaną aktualnie w widoku kompozycji ArcMapy mapę do formatu jpeg w rozdzielczości 300 dpi (Resolution). „ArcMap“ programos eksporto forma *.pdf, programa, skirta „Adobe Acrobat Reader“ programai, skirtai 9.1 versijai, jest włączanie/wyłączanie widoczności poszczeg & oacutelnych warstw z projektai ArcMap. Należy tylko pamiętać, podczas eksportowania zaznaczyć w ustawieniach zaawansowanych (Advanced) opcję Export PDF Layers Only export Export PDF Layers and Feature Attributes (19 ciklas). Ryc. 19. Zakładka Advanced w narzędziu Export Map podczas zapisu do pliku *.pdf. 21

22 IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE: Uruchom aplikację ArcMap i stw & oacuterz nowy pusty projekt. Z katalogu Cw_01 dodaj następujące warstwy tematyczne i ustaw ich spos & oacuteb wyświetlania: lakes.shp granatowy country.shp - jasnoszary obrys czerwony, grubość 1 world30.shp jasnoniebieski, obrys rzzw .mxd. Naudokite „ArcMap“ ir „stw & oacuterz nowy pusty“ projektą. Z katalogu Cw_01 dodaj warstwy tematyczne i ustaw ich spos & oacuteb wyświetlania: country.shp - jasnoszary obrys czerwony, grubość 1 world30.shp jasnoniebieski, obrys czarny, grubość 1. Za pomocden nazieros . Narzędziem Naujas tekstas su žemėlapiu 10 największych państw. Zapisz projekt pod nazwą Cw_01_Zad_2.mxd. Naudokite „ArcMap“ ir „stw & oacuterz nowy pusty“ projektą. Z katalogu Cw_01 dodaj następujące warstwy tematyczne: country.shp, lakes.shp, rivers.shp, world30.shp. Ustaw własne kolory wszystkich warstw, pamiętając jednak, że tworzona jest mapa! Przełącz się do widoku kompozycji i powiększ mapę w taki spos & oacuteb, żeby Afryka wypełniała cały obszar. Stw & oacuterz własną mapę Afryki. Opisz 20 afrykańskich państw (aby sprawdzić nazwy państw posłuż się narzędziem Identifikuoti (kategorija CNTRY_NAME). Pamiętaj o kolorach oraz dodaj standardowe elementy mapy: legendę, znaczek p & oacutełnocy, žemėlapis, skilties aprašymas . nadając jej nazwę Mapa_Afryki V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 1:.... Poprawne uruchomienie i zamknięcie Programos struktūra ArcMap Dodawanie Plik & oacutew Z danymi wektorowymi i rastrowymi W aplikacjach GIS Zapisywanie Wynik & oacutew arba darbo aplikacjach GIS w R & oacuteżnych postaciach Ukrywanie i wyświetlanie Pask & oacutew narzędziowych Używanie Įrankinė powiekszania, pomniejszania i przesuwania Widoku (žemėlapius). Modyfikowanie Skali wyświetlania (žemėlapius, danych). Przechodzenie (poruszanie się) tarp Ūkio poszczeg & oacutelnymi warstwami danych. Włączanie i wyłączanie poszczeg & oacutelnych warstw danych. Zmiana nazw warstw danych. Modyfikowanie wyglądu (wyświetlania) warstw danych wektorowych. 22

23 Ustawienia i modyfikowanie właściwości i układu wydruku mapy (paraštė, rozmiar strony ir kt.). Dodawanie i modyfikowanie element & oacutew kompozycji mapy. Modyfikowanie kolor & oacutew, tekstūra, układu treści oraz właściwości map tematycznych. Modyfikowanie element & oacutew układu wydruku mapy, np. legenda, skala, tytuły, orientacja mapy, strony ir kt. Eksportuoti mapy (układu) do r & oacuteżnych format & oacutew plik & oacutew (np. JPEG, TIFF, PDF, etc.). Interaktyvios tapatybės, wyszukiwanie oraz wyb & oacuter obiekt & oacutew. VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: ARCANA GIS. Žurnalas dla użytkownik & oacutew oprogramowania ESRI. 50 LAT GIS-u. Esri Polska. Wrzesień Davis D.E: 2004: GIS dla każdego. PWN, Varšuva. 152 ss. Magnuszewski A., 1999: GIS w geografii fizycznej, PWN, Warszawa. 187 ss. 23

24 ĆWICZENIE 2. Podstawy pracy i możliwości ArcCatalog. PRZEWIDYWANY CZAS WYKONANIA ĆWICZENIA: 1 x 1,5 godz. LOWA KLUCZOWE: ArcCatalog, podłączanie folderu, metadane, piramidy, układ wsp & oacutełrzędnych, shapefile, katalog rastr & oacutew, geoprzetwarzanie. I WSTĘP ArcCatalog to narzędzie ułatwiające zarządzanie zbiorami danych przestrzennych. W szczeg & oacutelności pozwala na przeglądanie zbior & oacutew danych z dysk & oacutew lokalnych komputera oraz baz danych i serwis & oacutew internetowych. Aplikacja umożliwia przeglądanie i wyświetlanie samych danych oraz ich atrybut & oacutew (tabele), gotowych do wydruku kompozycji, przeglądanie i tworzenie metadanych, a także wyszukiwanie danych na podstawie Zarządzanie danymi polega m.in. na zmianie układu wsp & oacutełrzędnych warstwy, dodaniu/usunięciu kolumny w tabeli atrybut & oacutew czy utworzeniu połączenia, bądź relacji pomiędzy danymi z innych tabel. Możliwa jest także prosta edycja danych polegająca na przycinaniu, łączeniu czy buforowaniu. II CEL I ZAKRES ĆWICZENIA Celem tego ćwiczenia jest zapoznanie z podstawowymi funkcjami aplikacji ArcCatalog. „Om & oacutewione tu zostaną“: podłączanie folderu z danymi, podgląd danych wektorowych i rastrowych oraz metadanych, struktura pliku shapefile, tworzenie nowych plik & oacutew i nadawanie im układu wsp & oacutełrzędynywy wywrych, wynch susilieti, ištirpti. III OPIS ĆWICZENIA 1. Uruchomienie ArcCatalog. Polecenie 1. Uruchom programa ArcCatalog z pakietu ArcGIS (Start/Wszystkie programy/arcgis/arccatalog). Okno gł & oacutewne ArcCatalog (podobnie jak ArcMap) podzielone jest na dwie części (1 ciklas). Po lewej znajduje się okno ze strukturą źr & oacutedeł danych (Catalog Tree), gdzie widać lokalne dyski komputera, bazy danych i serwisy internetowe, a także skrzynki narzędziowe (Toolboxes). Prawa strona to duże okno służące do podglądu danych, edycji danych w tabelach czy metadanych. 24

25 Ryc. 1. Gł & oacutewne okno programu ArcCatalog. 2. Podłączanie folderu z danymi. Przy pierwszym uruchomieniu aplikacja ArcCatalog & quotnie widzi & quot; lokalnych dysk & oacutew komputera. Aby uzyskać do nich dostęp, a także do napęd & oacutew DVD/USB czy innego komputera w sieci, konieczne jest tzw. podłączenie do katalogu (Prisijunkite prie aplanko). Jest to bardzo sprytne rozwiązanie, bo pozwala na stałe zdefiniować wybrane dyski lub tylko katalogi z danymi, dzięki czemu mamy do nich błyskawiczny dostęp, bez żmudnego przeszukiwania i wchodzenia w ko kody d. W analogiczny spos & oacuteb można & quotodłączyć & quot niepotrzebne dyski, katalogi (np. C:/Program Files). W ten spos & oacuteb dodawanie i wyszukiwanie danych w ArcGIS with computer computer staje się prostsze, szybsze and efektywniejsze. 25

26 Ryc. 2. Komenda podłączania katalogu i towarzyszące jej okno dialogowe. Aby podłączyć dowolny dysk, aplankas lub napęd DVD/USB wybierz z meniu File - Connect to Folder i wskaż wybrany folder z danymi (2 ciklas). Podłączony dysk lub katalog wyświetli się natychmiast na liście w oknie Katalogo medis. Chcąc odłączyć aplankas wystarczy na niego kliknąć prawym przyciskiem i wybrać komendę Disconnect Folder. Polecenie 2. Z katalogas C:/ArcGIS_cwiczenia podłącz aplankas Cw Sposoby wyświetlania danych w ArcCatalog. ArcCatalog pozwala na podgląd danych wektorowych na kilka sposob & oacutew. Do dyspozycji są trzy zakładki (3A ciklas): Turinys - pokazuje obiekty zawarte w wybranym folderze. Aby wyświetlić dane z dowolnego katalogu należy kliknąć w niego w lewym oknie ArcCatalog (3B ciklas). W prawym oknie pojawi się zawartość. Można ją wyświetlać na kilka sposob & oacutew, po wybraniu jednej z czterech ikon w Menu gł & oacutewnym (Ryc. 3C) można wyświetlać dane jako: o Didelės piktogramos - duże ikony, o Sąrašas - sąrašas, o Išsami informacija - sąrašas o. Peržiūra - pozwala na podgląd wybranej warstwy danych (wektorowych lub rastrowych) w kilku trybach (4A ciklas): 26

27 o Geografija - tzw. tryb graficzny - podgląd danych wektorowych lub rastrowych, o Lentelė - tabela - podgląd danych atrybutowych (tylko dla danych wektorowych), o 3D vaizdas oraz Globe View - podgląd danych wektorowych zawierających informacje o wysokościaie rodomosios vietos rozszerzenie 3D analitikas). Aby przełączać się pomiędzy widokami (graficznym lub tabelarycznym) należy użyć rozwijalnej listy na dole okna podglądu (4B ciklas). Ryc. 3. Zmiana sposobu podglądu danych w ArcCatalog. 27

28 Ryc. 4. Pasirinkti peržiūrą podglądu danych wektorowych. Aprašymas - pokazuje opisową informację na temat wybranych danych, tzw. metadanas. Na metadane składają się informacje opisowe oraz właściwości. Informacje opisowe wprowadzane są przez użytkownika, np. rok utworzenia, prawa autorskie i dystrybucyjne, słowa kluczowe, opis, źr & oacutedła, literatūra ir kt. Z kolei właściwości generowane są automatycznie, ponieważ charakteryzują obiektywne cechy danych takie jak: zasięg przestrzenny, zastosowany układ wsp & oacutełrzędnych, użyty język, rozmiar, formate Styl wyświetlania metadanych można zmieniać wybierając w menu: Customize - ArcCatalog Options. - Metaduomenys - metaduomenų stilius. Pirmenybė teikiama INSPIRE metaduomenų direktyvai. W każdej chwili można własnoręcznie dodać informacje opisowe dotyczące danych po wybraniu komendy Edit w oknie metadanych. 28

29 Polecenie 3. Wyświetl zawartość katalogu Cw_02 jako listę ze szczeg & oacutełami wyświetl tabella atrybut & oacutew dowolnego pliku typu shapefile oraz jego metadane. 4. Przeglądanie danych rastrowych. Wyświetlanie danych rastrowych następuje po kliknięciu w wybrany plik w lewym oknie ArcCatalog (katalogo medis) - zostaną wtedy one wyświetlone w prawym oknie. Przy pierwszym wczytywaniu rastra w dużej rozdzielczości i o dużym rozmiarze program może wyświetlić okno dialogowe (Ryc. 5) z zapytaniem o utworzenie tzw. piramidė. Ryc. 5. Okno dialogowe związane z budowaniem piramidė. Piramidy to rastry o zmniejszonej rozdzielczości używane w celu zwiększenia wydajności wyświetlania. Piramidy przyspieszają wyświetlanie danych rastrowych w małych skalach, bo pobierają tylko dane z określonej rozdzielczości, kt & oacutera jest aktualnie wymagana. Nemokama piramidė, galimas zestaw danych musi być każdorazowo odczytywany z dysku i ponownie pr & oacutebkowany do niższej rozdzielczości (resampling). Przykład działania piramid dzięki zastosowaniu kompresji i przepr & oacutebkowania rastra pokazany jest na Ryc. 6. Piramidy tworzone są tylko raz, przy pierwszym wczytywaniu rastra. Aby programa domyślnie, be pytania tworzył piramidy przy każdym nowo wczytywanym rastrze należy wybrać z menu: Customize - ArcCatalog Options - Raster - Raster Dataset i zaznaczyć opcję: Visada kurkite piramides ir neskubėkite ateityje. 29

30 Ryc. 6. Filozofia działania piramidė. 5. Podgląd właściwości plik & oacutew wektorowych i rastrowych. ArcCatalog umożliwia podgląd właściwości zar & oacutewno plik & oacutew wektorowych jak i rastrowych. W tym celu należy spustelėkite mygtuką „Prawym przyciskiem na danym pliku i z menu wybrać Properties“ (5 ciklas). Ryc. 7. Wejście do właściwości (Properties) pliku shapefile. 30

31 Po wybraniu Properties wyświetla się okno dialogowe z zestawem zakładek (Ryc. 8): Bendra - informuoti arba nazwie danych, slapyvardis oraz geometrycznym typie danych. „XY Coordinate System“ - informacijos apie temas aktualijos przypisanego układu wsp ir oacutełrzędnych (8 -asis ciklas) jeśli dolne okienko pokazuje napis & ltUnknown & gt (Ryc. 8B) znaczy, że dane nie posiadne ż Aby nadać układ, wystarczy znaleźć w g & oacuternym okienku wybrany układ, paspaudę w niego i zatwierdzić OK. Parametras wybranego układu wyświetlą się w dolnym okienku. Inn ± metodą nadawania układu jest kliknięcie w ikonę kuli ziemskiej (Ryc. 8C) and wybranie opcji: o New - aby samemu zdefiniować parametras nowego układu, o Import - aby zaimportować układ z innego pliku shapefile. Laukai - prezentuje tabella atrybut & oacutew (Ryc. 8D) z możliwością dodawania nowych atrybut & oacutew - wystarczy clicknąć w pusty wiersz kolumny Lauko pavadinimas (Ryc. 8E), a następnie obok w kolumnie Duomenų tipas (Rycra, 8b , ir tt). Indeksai - podgląd, kt & oacutere atrybuty są indeksowane, co wpływa na szybkość wyszukiwania i odpytywania atrybut & oacutew. Funkcijos mastas - wyświetla zasięg przestrzenny i wysokościowy danych. Ryc. 8. Okna dialogowe XY Coordinate System oraz Laukai z meniu Properties dla danych wektorowych. Dane rastrowe nie posiadają tabeli atrybut & oacutew, ale po kliknięciu prawym przyciskiem na pliku rastrowym i wybraniu z menu Properties widzimy okno z właściwościami (Ryc. 9). Można tu podejrzeć nazwę i rodzaj danych, lokalizację na dysku, format danych, ilość kolumn i rzęd & oacutew, liczbę użytych kanał & oacutew, wielkość piksela, wielkość danych nieskompresowanych, rodzazijresji

32 przestrzenny, itp. Ponadto można nadać lub zmienić układ wsp & oacutełrzędnych, obliczyć statystyki, a także zbudować piramidy dla danych rastrowych. ArcCatalog umożliwia takżee export danych rastrowych do innego formatu - należy click on ± prawym przyciskiem na pliku rastrowym i wybrać z menu: Export - Raster To Different Format. Ryc. 9. Okno właściwości dla danych rastrowych. 6. Struktūra danych wektorowych - pliki typu shapefile. „Shapefile“ pokštas, nietopologicznym formatem do przechowywania informacji o geometrycznej lokalizacji i atrybutach opisowych danych przestrzennych. Formatas zapisu warstwy wektorowej shapefile składa się z prefiksu i suffixu (prefix.suffix). Formato formos failo składa się z trzech podstawowych plik & oacutew: *.shp dane o geometrii obiektu, *.shx dane o wskaźniku kształtu (geomoetrii), indeks położenia geometrii obiektu, kt & oacutery pozwala na szybkie izwuw formacie dbase IV. Wszystkie pliki tworzone są automatycznie, mają taką samą nazwę (priešdėlis) i znajdują się w tym samym katalogu. Formatas „filefile“ yra „moće być rozszerzony w sumie aż do dwunastu plik & oacutew“. 32

33 „Dodatkowo mogą występować“: *.prj dane o użytym układzie wsp & oacutełrzędnych, *.sbn / *.sbx indeksy wiążące zapis danych geometrycznych i atrybut & oacutew, *.fbn unt *. *.ain / *.aih indeks atrybutowy aktywnych p & oacutel w tabeli, *.ixs indeks geokodowania dla plik & oacutew shape, *.mxs indeks geokodowania dla plik & oacutew shape (format ODB), *.atx indeks atrybutowy dla plik & oacutew * columnname.atx, *.shp.xml metadane przestrzenne w formacie XML, takie jak np. ISO 19115, *.cpg plik używany do określania strony kodowej (tylko dla *.dbf) do identyfikacji kodowanych znak & oacutew. 7. Tworzenie plik & oacutew typu shapefile. Aby w ArcCatalog utworzyć now plik shapefile należy kliknąć prawym przyciskiem na wybranym katalogu (w kt & oacuterym chcemy umieścić plik shapefile) i z menu wybrać New - Shapefile (Ryc. 10). Ryc. 10. Wywoływanie komendy tworzenia pliku shapefile. 33

34 Pojawi się nam okno dialogowe (Ryc. 11), w kt & oacuterym należy zdefiniować podstawowe parametry pliku shapefile: Pavadinimas - nazwa pliku. Funkcijos tipas - geometryczny rodzaj danych: o Point - dane punktowe. o Polilinė - danė liniowe. o Daugiakampis - poligonija. o „MultiPoint“ - dane składające się ze zbioru punkt & oacutew (stosowane np. do zbior & oacutew danych wysokościowych typu LiDAR). o „Multipatch“ - tip danych składający się z tr & oacutejkąt & oacutew i/lub pierścieni stosowany do modelowania obiekt & oacutew 3D (np. budynk & oacutew). Aprašymas - informuje o używanym układzie wsp & oacutełrzędnych. Jeśli w oknie pojawia się napis Unknown Coordinate System, znaczy to, że do pliku shapefile nie jest przypisany żaden układ wsp & oacutełrzędnych. Nadawanie układu wsp & oacutełrzędnych opisano wcześniej - patrz pkt. 5). Ryc. 11. Okno dialogowe tworzenia pliku shapefile. 34

35 8. Katalogo rastr & oacutew. Praca na dużych zestawach danych rastrowych powoduje często brak płynności podczas przeglądania zbioru lub nawet prostych zadań edycyjnych. Aby temu zaradzić użyteczne jest skorzystanie z narzędzia zwanego katalogiem rastr & oacutew (Raster Catalogue). Katalogas rastr & oacutew jest modelem danych służącym do zarządzania zbiorami rastr & oacutew. Generuje zasięgi wszystkich rastr & oacutew w postaci prostokąt & oacutew, kt & oacutere wyglądem przypominają skorowidz (12 ciklas). Wyświetlenie rastra następuje dopiero po odpowiednim przybliżeniu (powiększeniu). Utworzenie katalogu rastr & oacutew sprowadza się do trzech krok & oacutew: 1) stworzenia odpowiedniej geobazy mogącej przechowywać r & oacuteżne katalogi rastr & oacutew, 2) stworzenia właściwego katalogu rastr & oacutewach, oacutew Aby utworzyć katalogo rastr & oacutew należy w ArcCatalog wybrać docelowy aplankas, w kt & oacuterym chcemy umieścić geobazę. Następnie klikając na nim prawym przyciskiem należy wybrać z menu New - File Geodatabase lub Personal Geodatabase (12 ciklas). Następnie należy kliknąć prawym przyciskiem na utworzonej geobazie i wybrać z menu New - Raster Catalogue (Ryc. 13). Ryc. 12. Meniu Naujas związane z tworzeniem nowej geobazy. 35

36 Ryc. 13. Meniu Naujas związane z tworzeniem nowego katalogu rastr & oacutew. W otwartym oknie dialogowym (Ryc. 14) w polu Raster Catalogue Name . Pozostałe funkcje są opcjonalne, ale warto ustawić układ wsp & oacutełrzędnych (Raster Column koordinačių sistema), w kt & oacuterym zamierzamy pracować. Wyb & oacuter należy zakończyć naciskając Gerai. Ryc. 14. Okno dialogowe tworzenia katalogu rastr & oacutew. 36

37 Po utworzeniu katalogu rastr & oacutew należy clicknąć na niego prawym przyciskiem i wybrać Load - Load Raster Datasets (Ryc. 15). Pojawi się następne okno dialogowe umożliwiające wskazanie rastr & oacutew, kt & oacutere chcesz załadować do katalogu (16 ciklas). Po dodaniu rastr & oacutew zatwierdź przyciskiem OK. Ryc. 15. Komenda dodawania danych rastrowych do katalogu rastr & oacutew. Ryc. 16. Okno dialogowe dodawania rastr & oacutew do katalogu rastr & oacutew. Po załadowaniu danych do katalogu rastr & oacutew można w ArcCatalog obejrzeć jego zawartość (17 ciklas). Paspauskite klavięci w wybrany rastrą. 37

38 Ryc. 17. Wygląd utworzonego katalogu rastr & oacutew. Tak utworzony katalog rastr & oacutew można dodać do ArcMapy jako warstwę danych rastrowych. Klikając prawym przyciskiem w ArcMapie su dodanym katalogu rastr & oacutew i wybierając z menu Properties (18A ciklas) w otwartym oknie dialogowym można ustawić szereg opcji, m.in. kolor wyświetlanych kafelek (Rodyti vielos rėmus kaip :) lub powiększenie, przy kt & oacuterym kafelki zamienią się w rastry (Rodyti kaip vielinį rėmą, kai ilgintuvo skaičius viršija) (Ryc. 18B). Ryc. 18. Okno właściwości katalogu rastr & oacutew w ArcMap. 38

39 9. Wywoływanie funkcji geoprzetwarzania (Geoprocessing). ArcCatalog umożliwia r & oacutewnież przeprowadzanie kilku podstawowych operacji związanych z analizami przestrzennymi i edycją danych. Po wejściu w menu Geoprocessing pojawia się rozwijana list z poleceniami edycyjnymi (Ryc. 19): Ryc. 19. Polecenia edycyjne z meniu Geoprocessing. Buferis - tworzenie bufora (poligonu otaczającego) arba zadanych wymiarach. Klipas - przycinanie jednej warstwy do zasięgu drugiej, w warstwie wynikowej pozostają atrybuty z warstwy wycinanej. Sankryža - przycinanie jednej warstwy do zasięgu drugiej, w warstwie wynikowej pozostają atrybuty obu warstw (tzw. Część wsp & oacutelna). Sąjunga - łączenie obiekt & oacutew tego samego typu (np. Linii, poligon & oacutew) w grupę obiekt & oacutew. Sujungti - scalanie obiekt & oacutew tego samego typu (np. Linii, poligon & oacutew) w jeden obiekt. Ištirpinkite - łączenie obiekt & oacutew o określonych atrybutach. 39

40 Na Ryc. 20 przedstawiono w spos & oacuteb graficzny działanie opisanych pokr & oacutetce operacji. Ryc. 20. Zasada działania poleceń edycyjnych wywoływanych z meniu Geoprocessing (na podstawie ArcMap 10.2 Help). IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE: Podłącz kilka dowolnych folder & oacutew, w tym foldery z Cw02 (dane_do_katalogu_rastrow oraz dane_do_przegladania). W ArcCatalog przejdź do katalog & oacutew z danymi (patrz wyżej) i obejrzyj dokładnie zwarte tam dane. Zastosuj r & oacuteżne sposoby wyświetlania danych z katalogu (du ike, list, list ze szczeg & oacutełami, miniatury). Wyświetl poprawnie widok z geometrią, a następnie tabella atrybut & oacutew do każdej warstwy danych. Przejrzyj okno z metadanymi. Obejrzyj wszystkie zakładki, a także zorientuj się w r & oacuteżnicach w wyświetlaniu zawartości metadanych (styl wyświetlania). 40

41 Wyświetl poprawnie dane rastrowe odczytaj informacje dodatkowe na temat rastr & oacutew (rozdzielczość, wielkość nieskompresowana, układ wsp & oacutełrzędnych, itd.) Stw & oacuterz po dwie warstwy tematyczne (pliki shapefile) z następujących rodzaj & oacutew: punkt & oacutew, linii i poligon & oacutew. Każdemu plikowi nadaj nazwę i dowolny układ wsp & oacutełrzędnych. Utw & oacuterz katalogo rastr & oacutew na podstawie danych z Cw02 (C: ArcGIS_cwiczenia Cw02 dane_do_katalogu_rastr & oacutew). Zdefiniuj układ wsp & oacutełrzędnych V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 2: Podłączanie katalogu z danymi. Modyfikowanie wyglądu (parametrai ir oacutew, wizualizacji) warstw danych wektorowych ir rastrowych. Otwieranie i zamykanie tabeli atrybut & oacutew. Modyfikowanie istniejących ir tworzenie nowych plik & oacutew shapefile. Dodawanie atrybut & oacutew do nowo tworzonych plik & oacutew shapefile. Podgląd i edycja metadanych warstw wektorowych. Podgląd właściwości plik & oacutew wektorowych i rastrowych. Tworzenie piramidė dla danych rastrowych. Zmiana układu wsp ir oacutełrzędnych dla danych wektorowych i rastrowych. Tworzenie ir obsługa katalogu rastr & oacutew. Wywoływanie funkcji geoprzetwarzania (geoprocesas). VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: Litwin L., Myrda G., 2005: Systemy Informacji Geograficznej. Zarządzanie danymi przestrzennymi w GIS, SIP, SIT, LIS. Wydawnictwo Helionas. 286 ss. Longley P. A., Goodchild M. F., Maguire D. J., Hind D. W., 2006: GIS. Teoria ir praktika, PWN, Varšuva. 520 ss. Urbański J., 1997: Zrozumieć GIS. PWN, Varšuva. 144 ss. Werner P., 2004: „Wprowadzenie do system & oacutew geoinformacyjnych“. „Uniwersytet Warszawski“, Varšuva. 200 ss. 41

42 ĆWICZENIE 3. Rektyfikacja rastr & oacutew w ArcMap. PRZEWIDYWANY CZAS TRWANIA ĆWICZENIA: 2 x 1.5 godz. SŁOWA KLUCZOWE: kalkulator Zadorskiego, rektyfikacja, georeferencja, punkty kontrolne, przycinanie rastra, snapping, export danych rastrowych, Image Analysis. I WSTĘP Dane rastrowe (zeskanowane mapy, zdjęcia lotnicze i satelitarne) bardzo często nie zawierają informacji na temat lokalizacji w przestrzeni. Aby dane rastrowe mogły być wykorzystywane w systemach GIS należy nadać im informacje o ich usytuowaniu w przestrzeni tzn. nadać dane georeferencyjne. Rektyfikacja jest procesem przekształcenia geometrycznego powierzchni warstwy rastrowej wraz z określeniem jej układu wsp & oacutełrzędnych. W dużym uproszczeniu process ten polega: przeskalowaniu, skręceniu, obr & oacuteceniu czy przesunięciu rastra. W zastosowaniach profesjonalnych, wymagających dużej precyzji, bardzo ważnym elementem jest jeszcze korekcja zniekształceń. Procesai rektyfikacji polega na trzech gł & oacutewnych etapach: 1) dodaniu punkt & oacutew kontrolnych 2) nadaniu im odpowiednich wsp & oacutełrzędnych oraz 3) wyborze transformacji geometrycznej. Programa ArcMap z pakietu ArcGIS umożliwia szybkie nadanie danych georeferencyjnych dowolnemu rastrowi. Zadanie to może odbyć się w wwojaki spos & oacuteb: metodą Punkt & oacutew Kontrolnych (GCP Ground Control Points) tzw. łącznik & oacutew - poprzez wskazanie wektorami tych samych obiekt & oacutew na rastrze i w warstwie (lub innym rastrze) posiadającej już informacje o geoodniesieniu, metodą tabeli łącznik & oacutew (Nuorodų lentelė) - tzn. poprzez wpisanie do tabeli dokładnych wsp & oacutełrzędnych wybranych na rastrze obiekt & oacutew. Obie metody są skuteczne, ale najczęściej stosowaną jest metoda pierwsza łącznikowa. II CEL I ZAKRES ĆWICZENIA Pierwszą i najważniejszą czynnością w tworzeniu nowego project w ArcMap jest uporządkowanie zgromadzonych danych i sprowadzenie ich do wsp & oacutelnego mianownika oktch Celem ćwiczenia jest nauczenie się wprowadzania wsp & oacutełrzędnych geograficznych do mapy rastrowej niezorientowanej przestrzennie. Bardzo często zdarza się, że mapy wykorzystywane w badaniach zrobione zostały w r & oacuteżnych układach odniesienia (1942, 1965, 1980, 1992, 2000 lub innych lokalnych układach). Zachodzi wtedy konieczność przeliczenia wsp & oacutełrzędnych punkt & oacutew z jednego układu na inny (np. Z układu 42

43 1965 ir 1992). W tym celu można posłużyć się darmowym skryptem Excela Kalkulator Zadorskiego lub programem autorstwa prof. A. Kadaja TransPol. Pracując z w/w programami należy być bardzo precyzyjnym podczas wprowadzania danych, bo w przeciwnym razie albo program nie zadziała, albo obliczenia obarczone będą błędem dyskwalifikującym te dane. Pirmas krokiem W niniejszym ćwiczeniu, zmierzającym do nadania Informacijos georeferencyjnych rastrom, jest odczytanie WSP & oacutełrzędnych narożnik & oacutew Z arkusza žemėlapius W układzie 1942 (m stopniach długości i szerokości Geografinės), następnie przeliczenie ich Kalkulatorem Zadorskiego na WSP & oacutełrzędne W układzie 1992 (Įrašas metryczny X i Y) . W następnym etapie ćwiczenia wprowadzone zostaną przeliczone punkty (narożniki map) do programu ArcMap dwoma r & oacuteżnymi metodami i przeprowadzony process georeferencji, a następnie rektyfikacji. W ostatnim kroku zrektyfikowane rastry docięte zostaną do Ramki Danych, by sprawdzić dokładność dopasowania treści mapy dw & oacutech sąsiednich arkuszy mapy (Bytom i Siewierz). III OPIS ĆWICZENIA 1. Odczytywanie wsp & oacutełrzędnych z mapy i przeliczanie z układu 1942 ir Polecenie 1. Z czterech narożnik & oacutew arkusza mapy odczytaj wsp & oacutełrzędne geograficzne wien. Jest to Mapa Sozologiczna arkusz M D (Bytom) w skali 1: Wypełnij teraz tylko tabella 1 A. Druga tabela (1 B) uzupełniona zostanie w dalszej części ćwiczenia. Ryc. 1: Przykładowy schemat kolejności odczytu WSP & oacutełrzędnych Z arkusza žemėlapius Wypełnij poniższą Lentelės (Tab.1) wpisując PO lewej Stronie odczytane Z žemėlapius WSP & oacutełrzędne W układzie 1942 metų PO prawej Stronie przeliczone Kalkulatorem Zadorskiego (Ryc.2) WSP & oacutełrzędne W układzie Tab. 1: Tabele do odczytu wsp & oacutełrzędnych w układzie 1942 i przeliczenia ich na układ Arkusz M D (Bytom) 1 B L 2 B L 3 B L 4 B L Układ 1942 Układ 1992 X Y X Y X Y Y 43

44 Arkusz M C (Siewierz) 1 B L 2 B L 3 B L 4 B L Układ 1942 Układ 1992 X Y X Y X Y X Y Aby przeliczyć wsp & oacutełrzędne z jednego układu na inny muszą być znane podstawowe informacje na ииp. Odpowiedz: Na jakiej elipsoidzie został założony układ 1942? W strefie jakiego południka osiowego w układzie 1942 (15 o czy 21 o) położone jest wojew & oacutedztwo śląskie? Ryc. 2. Okno Kalkulatora Zadorskiego z przykładowym ustawieniem parametr & oacutew danych wejściowych i wyjściowych. 44

45 2. Przygotowanie danych do rektyfikacji za pomocą ArcMap. Polecenie 2. Uruchom programa ArcMap, następnie ustaw własne środowisko pracy za pomocą narzędzia Aplinkos nustatymai (z gł & oacutewnego Menu wybierz Geoprocessing Environments) (Ryc.3). Ustaw bieżące środowisko pracy ze ścieżką dostępu do katalogu Cw_03.Jest to bardzo rozbudowane menu, w kt & oacuterym w zależności od charakteru danych z jakimi się pracuje, można określić wiele pomocnych parametr & oacutew. Ryc. 3. Okno dialogowe do ustawień środowiska pracy Environment Settings. Polecenie 3. Dodaj warstwy polska_podzial.shp z katalogu C:/ArcGIS_cwiczenia/cw03. Dodaj 2 arkusze mapy M D i M C. Zmień nazwę plik & oacutew rastrowych w Tabeli Zawartości przez dodanie do pliku M D dodatkowego słowa Bytom. W tym celu kliknij na zaznaczony plik raz myszą i po uaktywnieniu okna do edycji dopisz wyraz Bytom. W przypadku rastra z arkuszem M C dopisz słowo Siewierz (ryc. 4). 45

46 Ryc. 4. Okno Tabeli Zawartości i edycja nazwy wybranego pliku. SPOS & OacuteB I Metoda Move To (dla arkusza M D Bytom). W pierwszym etapie należy wprowadzić 4 własne punkty ze wsp & oacutełrzędnymi narożnika mapy. W tym celu należy stworzyć nową warstwę punktową o nazwie punkty_georef1.shp. Polecenie 4. Nadaj nowej warstwie układ wsp & oacutełrzędnych 1992 (zaimportuj z warstwy polska_podzial.shp). Dodaj nowo utworzoną warstwę do projektu. Rozpocznij edycję warstwy punkty_georef1.shp - paspauskite klavišų klavišą, kad pamatytumėte myszy na naww pliku i wybierz funkcję: Redaguoti funkcijas - Pradėti redaguoti. W nowo otwartym oknie edycji w zakładce Sukurti funkcijas - Statybos įrankis spustelėkite tašką. Teraz można już narysować 4 punkty na powiększonym widoku warstwy polska_podzial.shp. (Rozł & oacuteż je podobnie do rozkładu narożnik & oacutew mapy kształt prostokąta, tak by w środku znalazła się cała warstwa polska-podzial.shp). Po wrysowaniu punkt & oacutew należy wybrać narzędzie Edit Tool (Ryc.5) ir czarną strzałką spustelėję dwukrotnie w pierwszy punkt, a następnie pod prawym klawiszem myszy wybrać funkcję Move To (Ryc.6). Ryc. 5. Narzędzie redagavimo įrankis. W oknie, kt & oacutere się pojawiło należy wpisać, przeliczone wsp & oacutełrzędne ir zatwierdzić klawiszem Enter. Punkty przemieszczą się dokładnie w miejsce wpisanych wsp & oacutełrzędnych. Ryc. 6. Okno narzędzia Move To do wprowadzania wsp & oacutełrzędnych. 46

47 Polecenie 5. Sprawdź w jakich jednostkach zostaną wpisane dane. Służy do tego zakładka w g & oacuternym prawym rogu okna, pod ikoną. Zauważ, że dane w ArcMap Powinny zostać wpisane odwrotnie niż przeliczone Kalkulatorem Zadorskiego (zamieniony X i Y) czy wiesz dlaczego? Po wprowadzeniu wsp & oacutełrzędnych do czterech punkt & oacutew zakończ edycję warstwy. Można teraz przystąpić do wprowadzania georeferencji (3 punktas). SPOS & OacuteB II Metoda GoTo XY (dla arkusza M C Siewierz). Spr & oacutebuj wprowadzić wsp & oacutełrzędne dla arkusza mapy Siewierz za pomocą funkcji Eiti į XY (Ryc.7). W tym celu ponownie należy odczytać wsp & oacutełrzędne z 4 narożnik & oacutew i przeliczyć je w Kalkulatorze Zadorskiego z układu 1942 ir 1992 (patrz polecenie 1). Polecenie 6. Spustelėkite piktogramą „Naršyti“ Eiti į „XY w gł & oacutewnym“ meniu. Wprowadź przeliczone wsp & oacutełrzędne X i Y lewego g & oacuternego narożnika mapy (nr 1). Upewnij się, czy w ostatniej zakładce Units ustawione są jednostki odpowiednie dla wybranego układu (dla układu 1992 metry). Ryc. 7. Okno narzędzia Eiti į XY do wprowadzania wsp & oacutełrzędnych. Jeśli wsp & oacutełrzędne zostały poprawnie wpisane zatwierdź je funkcją Add Point. Punkt pierwszego narożnika mapy wyświetli się. Powt & oacuterz dodawanie wsp & oacutełrzędnych dla pozostałych trzech narożnik & oacutew mapy (nr 2, 3 i 4). Zauważ, że punkty kt & oacutere powstały nie należą do żadnej warstwy znajdującej się w Tabeli Zawartości. Punkty te są tzw. grafika, kt & oacuterą można przekonwertować na warstwę wektorową shp. W tym celu: Z meniu Piešimas wybierz opcję Konvertuokite grafiką į funkcijas (8 ciklas). 47

48 Zaznacz następujące opcje jak na ryc.9: Ryc. 8. Wywołanie funkcji Konvertuokite grafiką į funkcijas. Ryc. 9. Okno dialogowe funkcji Konvertuoti grafiką į funkcijas. Po zatwierdzeniu zmian przez OK pojawi się zapytanie czy dodać warstwę do projektu. Należy się zgodzić. Warstwa punktowa zostanie zapisana ir dodana do Tabeli Zawartości. Zmień domyślny zielony kolor warstwy georefer2.shp ir czerwony. Teraz należy zaznaczyć czarną strzałką z narzędzi graficznych Drawing cztery dodane punkty (przez funkcję Go to XY w oknie Widoku) i usunąć je klawiszem Delete. 48

49 3. Nadawanie geoodniesienia. Proceso georeferencji będzie polegał na wskazaniu w pierwszej kolejności narożnika rastra, a w drugiej point, do kt & oacuterego raster ma zostać przypisany. Czynność ta zostanie powt & oacuterzona czterokrotnie, by każdemu narożnikowi wskazać odpowiedni punkt z odpowiednimi wsp & oacutełrzędnymi. W pierwszym etapie należy upewnić się czy narzędzie do georeferencji (Georeferencing) jest włączone. Jeśli nie, należy nacisnąć prawym klawiszem myszy na puste miejsce na gł & oacutewnym pasku Menu i wybrać to narzędzie lub przez opcję Customize Toolbars (Ryc. 10). Ryc. 10. Okno narzędzia Georeferencing. Teraz można przystąpić już do do nadania geoodniesienia dla arkusza M D Bytom. Sprawdź czy arkusz Bytom jest włączony, natomiast arkusz Siewierz wyłącz. Sprawdź, r & oacutewnież czy w okienku Layer w narzędziu Georeferencing jest wyświetlony odpowiedni arkusz (M D Bytom). Wykonaj następujące kroki: Powiększ warstwę punkty_georefer1.shp do całego zasięgu Widoku (w Tabeli Zawartości prawym klawiszem clicknij w tą warstwę i wybierz narzędzie Zoom To Layer) (Ryc 11A). Ryc. 11. A - Zaznaczona funkcja powiększania do zasięgu danej warstwy. B - Rastras M D Bytom został dopasowany do zasięgu warstwy punkty_georefer1 funkcją Fit To Display. 49

50 W następnym etapie należy wybrać w oknie narzędzia Georeferencig funkcję Fit To Display. Raster Powinien dopasować się zasięgiem do zasięgu wcześniej wyświetlonych punkt & oacutew warstwy punkty_georefer1. Niestety dopasowanie to nie jest satysfakcjonujące z powodu obszernego opisu pozaramkowego mapy i punkty warstwy wektorowej nie znajdują się w przybliżeniu w narożnikach, kt & oacutere odpowiadają wsp & oacutenyrzą Z tego też powodu należy ponownie kliknąć prawym przyciskiem na naww rastra (w Tabeli Zawartości, po lewej stronie Widoku) iw menu, kt & oacutere się pojawi wybrać Zoom To Layer, żeby powiększyć mapę do rozzey ler . Po Powiększeniu należy kliknąć w ikonkę w narzędziu Georeferencing (służącą do dodawania punkt & oacutew kontrolnych). Kursor powinien zamienić się w krzyżyk. Trzeba paspaudus, n bardzo precyzyjnie w lewy g & oacuterny r & oacuteg narożnika rastra. W następnym kroku należy wywołać funkcję Zoom To Layer dla warstwy punkty_georefer1, pagal Powiększyć plik formos do rozmiar & oacutew całego okna. Narzędziem lupy można powiększyć (analogicznie jak przed chwilą raster) punkt odpowiadający wsp & oacutełrzędnym lewego g & oacuternego narożnika mapy, a następnie ponownie clicknąć w ikonę i kursor postaiedie punk W ten spos & oacuteb tworzone są tzw. punkty kontrolne (GCP antžeminiai valdymo taškai) (12 ciklas). Czynności te należy powt & oacuterzyć czterokrotnie, by dla każdego z narożnik & oacutew rastra wskazać odpowiedni punkt warstwy wektorowej punkty_georefer1.shp. Ryc. 12. Punkty kontrolne (czerwone krzyżyki) dla arkusza M D utworzone w trakcie proces georeferencji. 50

51 Po dodaniu ostatniego czwartego punktu kontrolnego pojawi się niebieska linia wskazująca na średni błąd kwadratowy RMS (root mean-square). Sprawdź jaki został uzyskany błąd RMS przez kliknięcie w pasku narzędzi Georeferencing ikony Tabeli Łącznik & oacutew (Nuorodų lentelė) (13 ciklas). W poniższej tabeli zawarte są wsp & oacutełrzędne nadanych punkt & oacutew kontrolnych sczytanych z rastra oraz wsp & oacutełrzędne punkt & oacutew, do kt & oacuterych chcemy raster wpasować (zgodnie zuud zed) Można tu także wybrać metodę transformacji rastra zależną od ilości wprowadzonych punkt & oacutew kontrolnych (w naszym przypadku dla czterech punkt & oacutew będzie to wielomian 1 stopnia transformacja afiniczna). Ryc. 13. Tabela łącznik & oacutew (Nuorodų lentelė) z błędem RMS dla kalibrowanego arkusza mapy M D. Jeśli wszystkie cztery narożniki rastra wpasowaliśmy w cztery stworzone wcześniej punkty znaczyć to będzie, geżew prizia Należy teraz przejść do menu narzędzia Georeferencing and click Rectify (14 ciklas). Ryc. 14. Okno narzędzia Rectify. 51

52 W otworzonym oknie Ištaisykite wykonaj poniższe czynności: W oknie, kt & oacutere się pojawiło wybierz rozszerzenie pliku TIFF. Wskaż gdzie ma być zapisany nowy plik C:/ArcGIS_cwiczenia/Cw03 i naciśnij Save. (należy wskazać samą nazwę folderu, do kt & oacuterego ma zostać zapisany raster, a nie wchodzić do niego, ponieważ funkcja zapisu w & oacutewczas nie będzie aktywna). Programa automatycznie nada inną nazwę pliku niż oryginalny poprzez dodanie na końcu cyfry 1. Automatycznie też zostaje wybrana metoda przepr & oacutebkowania (resampling) najbliższego sąsiedztwa, kt & oacuterą należy pozostawić. Po wykorzystaniu funkcji Rectify informacja geoprzestrzenna została dopisana do rastra na stałe. Teraz niezależnie od oprogramowania GIS będzie można odczytywać information and wsp & oacutełrzędnych na naszej zrektyfikowanej mapie. 4. Wycinanie rastra za pomocą grafiki (dla arkusza M D). Rastras gali būti dowolnie przycinać be groźby utraty informacji na temat georeferencji. Aby to zrobić należy: włączyć raster, kt & oacutery ma zostać docięty (M D), z paska narzędziowego Drawing wybrać poligon granicami treści mapy (Ryc. 15). i narysować kształt, kt & oacutery będzie Ryc. 15. Narzędzia do grafiki. Spustelėkite dwukrotnie na narysowany poligon i zmień spos & oacuteb wyświetlania (be kolorų, czerwony kontur o grubości linii 2) tak jak pokazano na rycinie

53 Ryc. 16. Właściwości warstwy graficznej. W Tabeli Zawartości spustelėjo prawym przyciskiem myszy na nazwę rastra (M D Bytom), Wybierz: Data - Export Data i postępuj zgodnie z opcjami zaznaczonymi na rycinie 17. Zmień domyślne opcje na Selected Graphics (Clipping). Zostaw domyślną nazwę pliku (programa sam automatycznie ją nadaje). Zmień formatas TIFF. Potwierdź zmiany przez Išsaugoti. Po wycięciu pojawi się zapytanie czy dodać nową warstwę do projektu, zaakceptuj komunikat. Wyłącz teraz oryginalny raster M D Bytom.tif i pozbądź się już niepotrzebnej grafiki. W tym celu strzałką z narzędzi graficznych podświetl wcześniej narysowaną granicę i usuń ją poprzez klawisz Ištrinti. 53

54 Ryc. 17. Okno dialogowe Exportu danych. 5. Wycinanie rastra za pomocą warstwy wektorowej (dla arkusza M C Siewierz). Polecenie 7. Stw & oacuterz nową warstwę poligonową, dodaj do niej układ wsp & oacutełrzędnych 1992 i nazwij ją Poligon.shp. Warstwę, kt & oacuterą stworzymy, wykorzystamy do wycięcia z mapy M C samej treści tej mapy bez opisu pozaramkowego. W tym celu: Rozpocznij edycję nowej warstwy, wybierając pod prawym klawiszem na nazwie Poligon.shp funkcję Redaguoti Funkcijos Pradėti redaguoti. Spustelėkite mygtuką „Dabar“ arba „Poligon.shp i zaznacz w oknie Construction Tool“, skirtą „możliwość narysowania poligonu“ arba „dowolnym kształcie“ (18 ciklas). W meniu „Edycja“ („Snapping Editor“ - „Snapping Toolbar“) włącz opcję dociągania (Snapping). Pozwala ona na precyzyjne dociągnięcie kursora do zadanego węzła, linii - segmentu czy punktu końcowego. W opcjach snappingu ustaw tolerancję na 50 pikseli i zaznacz dociąganie do punktu (Point Snapping). 54

55 Ryc. 18. Okno edycji warstwy Poligon oraz włączona funkcja dociągania (snapping). Możesz rozpocząć tworzenie poligonu. Teraz narożniki nowego obiektu będą dociągane do punkt & oacutew warstwy georefer2.shp i będą miały to samo położenie. Po zakończeniu tworzenia poligonu zakończ edycję (Redaktorius - Stop Editing). W następnym etapie należy warstwę wektorową Poligon.shp zmienić na grafikę przyciskając prawym klawiszem myszy na nazwie i wybierając opcję Konvertuoti funkcijas į grafiką (19 ciklas). Ryc. 19. Okno dialogowe konwersji warstwy wektorowej na grafikę. Spustelėkite poligono grafiką, kad pasiektumėte analogiją ir pridėtumėte analoginį vaizdą, kurį galite rasti paspaudę „Wycinania rastra poprzez grafikę“ (4 punktas). 55

56 Polecenie 8. Powiększ obraz w miejscu łączenia dw & oacutech arkuszy i sprawdź jak dokładnie zostały wpasowane i docięte. Z czego wynikają ewentualne błędy? 6. Eksportuoti danych rastrowych (funkcja Export Map i Image Analysis). Polecenie 9. Wyświetl dwa docięte arkusze mapy sozologicznej i powiększ maksymalnie do zasięgu całego okna Widoku. Obraz w Widoku można w prosty spos & oacuteb wyeksportować do popularnych graficznych format & oacutew typu tiff, jpeg i innych (Ryc. 20). Jeśli wybrana zostanie funkcja File - Export Map. z gł & oacutewnego Menu, obraz zostanie zapisany w wybranym miejscu na dysku fragment docięty do ramki Widoku, kt & oacutery aktualnie jest wyświetlany. Przy zaznaczeniu opcji Write World File raster zapisze się z georeferencjami. Jest r & oacutewnież możliwość zaznaczenia rozdzielczości zapisu obrazu (wybierz 400 dpi). Polecenie 10. Zapisz obraz pod nazwą polaczone_export.tiff. Po zatwierdzeniu opcji Zapisz dodaj wyeksportowany obraz do projektu. Ryc. 20. Okno narzędzia Export Map. Drugim sposobem zapisania na dysku aktualnego widoku mapy jest możliwość wykorzystania funkcji dostępnej z pozycji gł & oacutewnego Menu („Windows“ vaizdo analizė). Penkiasdešimt parduotuvių ir butų, 56

57 jak przez funkcję Eksporto žemėlapis można m.in. zapisać obraz rastrowy docięty do ramki okna Widoku z informacją o geoodniesieniu (21 ciklas). Ryc. 21. Okno narzędzia Image Analysis. Narzędzie Image Analysis składa się z trzech okien. W pierwszym g & oacuternym, pojawia się list rastr & oacutew dołączonych do projektai. Występuje tu możliwość podświetlenia jednego lub kilku rastr & oacutew, na kt & oacuterych ma być dokonana operacja/analiza. W środkowym oknie - Rodyti znajdują się funkcje poprawy, wzmacniania wyświetlania obrazu, oraz możliwość zmiany kolejności kanał & oacutew przy np. obrazach satelitarnych. Tutaj też możliwe jest ustawienie przeźroczystości (Skaidrumas) rastra. Okno dolne Processing posiada m.in. funkcję docinania, maskowania, wskaźnika NDVI kompozycji kanał & oacutew, r & oacuteżnicy, czy mozaikowania. Polecenie 11. Powiększ raster polaczone_eksport.tiff do wielkości jeziora Świerklaniec. W g & oacuternym oknie Vaizdo analizė podświetl nazwę rastra. Wybierz funkcję wycinania Processing Clip. Raster automatycznie doda się do projektu (zapisał się natomiast w plikach tymczasowych). Zapisz nowy plik najpierw klikając na jego nazwę w g & oacuternym oknie (wskazując w ten spos & oacuteb, kt & oacutery plik ma być zapisany), a następnie na ikonkę Export. Wskaż ścieżkę dostępu do katalogu z Cw_03 i zmień jego nazwę na polaczone_eksport_clip.tiff. 57

58 Ryc. 22. Okno narzędzia Image Analysis z podświetloną funkcją docinania Clip. IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE Wykonaj rektyfikację dla sąsiadujących arkuszy M B oraz M A wprowadzając wsp & oacutełrzędne drugą metodą (Go to XY). Wytnij zrektyfikowane arkusze pozbawiając je opisu pozaramkowego dowolną metodą. V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 3: Wyświetlanie nowych pask & oacutew narzędziowych. Przeliczanie wsp & oacutełrzędnych z jednego układu na inny. Dodawanie punkt & oacutew kontrolnych w processie georeferencji. Odczyt błędu RMS. Rektyfikowanie rastra. Tworzenie nowych obiekt & oacutew poligonowych. „Docinanie rastra do dowolnych granic“. Użycie funkcji snapping. Eksportuoti rastrą. 58

59 VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: Affek A. 2012: Kalibracja map historycznych z zastosowaniem GIS. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, PTG, Sosnowiec s Urbański J., 2012: GIS w badaniach przyrodniczych. el. knyga. 266 ss. Werner P., 2004: „Wprowadzenie do system & oacutew geoinformacyjnych“. „Uniwersytet Warszawski“, Varšuva. 200 ss. 59

60 ĆWICZENIE 4. Tworzenie i edycja warstw wektorowych, tabel, map tematycznych i kompozycji w ArcMap. PRZEWIDYWANY CZAS TRWANIA ĆWICZENIA: 2 x 1.5 godz. SŁOWA KLUCZOWE: tworzenie i edycja warstwy wektorowej, map bazowa (bazinis žemėlapis), wektoryzacja, tabela atrybut & oacutew, łączenie tabel, etykiety, symbolizacja - kartodiagram, kompozycja, ramka danych. I WSTĘP Każda warstwa wektorowa może być przedstawiona za pomocą pojedynczego symbolu czy barwy lub też może zostać zr & oacuteżnicowana w spos & oacuteb kolorystyczny lub wielkościowo na podstawie wybeligo atutu Dzięki temu, w łatwy spos & oacuteb, można stworzyć mapę tematyczną (np. Kartogram lub kartodiagram). W tworzeniu tego typu map (warstw tematycznych) niezbędne jest wykorzystanie funkcji symbolizacji zmiany sposobu wyświetlania warstwy w zależności od charakteru danych, kt & oacutere chcemy zaprezentować.Jest pięć gł & oacutewnych metod prezentacji danych w ArcMap: Pojedynczego Symbolu (Įranga), Wartości Unikalnej (Kategorijos), Reprezentacji Ilościowej (Kiekiai), Wykresu kartodiagramu (Diagramos) I Wielu Atribut. II CEL I ZAKRES ĆWICZENIA Celem niniejszego ćwiczenia jest utworzenie nowej warstwy tematycznej o charakterze poligonu oraz stworzenie tabel, import danych, a następnie przedstawienie graficzne zgromadzonych danych W pierwszej części ćwiczenia przedstawiono możliwość dołączenia do projektu mapy rastrowej, jako tzw. mapy bazowej, na podstawie kt & oacuterej możliwe jest dokonanie np. digitalizacji wymaganych obiekt & oacutew. W następnym kroku zostaną utworzone poligony dla wskazanych 10 stan & oacutew USA. Obiekty poligonowe stworzone będą za pomocą trzech r & oacuteżnych metodas: wektoryzacji na podstawie rastra, wykorzystując funkcję dociągania snapping oraz za pomocą narzędzia do powielania kształtu Replace Sketch. Następnie poszczeg & oacutelne tematy zostaną połączone i zapisane w jednej warstwie tematycznej. W kolejnym etapie zostanie wykorzystane narzędzie do łączenia tabel, dzięki kt & oacuteremu tylko dla wybranych 10 stan & oacutew dołączone będą dane atrybutowe z oryginalnej warstwy States.sdc. Na podstawie zgromadzonych w tabeli atrybut & oacutew danych w nowo powstałej warstwie stworzonych zostanie kilka kartodiagram & oacutew ukazujących zr & oacuteżnicowanie w poszczeg & oacutelnych stanach np. pod względem płci, wieku czy zamieszkania. Zapoczątkowane tu będzie wykorzystanie opcji symbolizacji. W następnym 5 ćwiczeniu, temat ten będzie kontynuowany. 60

61 Ostatnim etapem pracy będzie wykonanie kompozycji, a więc mapy gotowej do wydruku, z dołączoną skalą, legenda, kierunkiem p & oacutełnocy, tytułem oraz danymi statystycznymi w postaci wykresu i tabeli. III OPIS ĆWICZENIA Polecenie 1. Uruchom programa ArcMap, następnie dodaj dane z katalogu C:/ArcGIS_cwiczenia/cw_04: States.sdc i State Boundaries_lyr.shp Ustaw bieżące środowisko pracy: C:/Arc0_c. Zmień grubość i kolor linii wyświetlanej warstwy State Boundaries_lyr.shp (kolor czerwony, grubość 2). Podpisz wszystkie stany, korzystając z danych umieszczonych w tabeli atrybut & oacutew. 1. Dodawanie mapy bazowej do projektu i sposoby jej zapisu (opcja działa przy dostępie do Internetu). W ArcMap możliwe jest podpięcie tzw. mapy bazowej (bazinis žemėlapis), kt & oacutera pozwala na szybkie zorientowanie się w naszej przestrzeni roboczej i jest świetnym materiałem rastrowym do wszelkich prac wektoryzacyjnych - digitalizacji (w zależnośzie Failas - Pridėti duomenų - Pridėti bazinį žemėlapį JAV Topo žemėlapis. Pojawi się komunikat o niezgodności układ & oacutew wsp & oacutełrzędnych między warstwami, kt & oacutere już są w projekcie (ukł. GCS_North_American_1983) a nowo wczytaną mapą (ukł. WS) Aby ujednolicić układy wsp & oacutełrzędnych przyciśnij klawisz Transformations (Ryc.1). Następnie zatwierdź Gerai ir przyciśnij Uždaryti. Ryc. 1. Okna do transformacji między układami wsp & oacutełrzędnych. 61

62 Po zakończonej pomyślnie transformacji wczytana zostanie wybrana žemėlapis bazowa JAV Topo Map. Zapisz dołączoną mapę w katalogu Cw_04: Basemap_USA_Topo.lyr opcja pod prawym klawiszem myszy: Išsaugoti kaip sluoksnio failą. (žemėlapis bazowa zapisze się w & oacutewczas na dysku, lecz nadal niezbędne będzie wykorzystanie internetu do jej kolejnego dodania do projektu). Jeśli wybrana zostanie funkcja File - Export Map. obraz zostanie zapisany na dysku i będzie możliwość jego wyświetlania niezależnie od podłączenia do internetu. Należy pamiętać, aby zaznaczyć funkcję Rašyti pasaulio failą. Polecenie 2. Zr & oacuteb kilka zbliżeń i sprawdź jak zmienia się dokładność mapy przy jej powiększaniu. Paskelbti dešimt „Sam Spos & oacuteb drugą mapę bazę“: „National Geographic“. Zapisz jako: Basemap_Nat_Geogr.lyr. Zapisz wyświetlany fragmentas mapy poprzez opcję Eksporto žemėlapis ir georeferencjami w formacie TIFF. 2. Tworzenie i edycja warstw poligonowych za pomocą wektoryzacji mapy rastrowej. Polecenie 3. W ArcCatalogu utw & oacuterz 10 nowych poligonowych plik & oacutew typu shp o nazwach 10 stan & oacutew (Arizona, Juta, Nevada, Vajomingas, Koloradas, Naujoji Meksika, Kanzasas, Nebraska, Pietų Dakota, Šiaurės Dakota). Każdej z nowo powstałych warstw zaimportuj układ wsp & oacutełrzędnych z warstwy States.sdc (GCS_North_American_1983) (Ryc.2). Ryc. 2. Okno z utworzoną warstwą poligonową dla stanu Arizona wraz z prawidłowo zaimportowanym układem wsp & oacutełrzędnych. 62

63 Powiększ mapę tak, aby w centrum uwagi znalazł się jeden, wcześniej wybrany stan (Arizona). Wyłącz wszystkie warstwy i pozostaw tylko Basemap_Nat_Geogr.lyr oraz stworzone stany. Zadaniem będzie narysować wybrany obiekt (stan). W tym celu należy uruchomić edycję. W oknie Edytora Powinno pojawić się 10 przed chwilą utworzonych warstw jak na rycinie 3. Spustelėkite Arizona.shp ir wybierz opcję rysowania nieregularnego poligonu. W tej chwili można rozpocząć proces wektoryzacji przerysowywania linii granicy stanu z podkładu rastrowego. Jeśli w oknie Sukurti funkcijas nie pojawiła się nowa warstwa, kt & oacutera ma być edytowana, należy kliknąć ni ni prawym klawiszem myszy w Tabeli Zawartości i wybrać funkcję Redaguoti funkcijas Tvarkyti funkcijų šablonus. W oknie, kt & oacutere się pojawiło trzeba spustelėję mygtuką Naujas šablonas, wskazać na liście interesującą nas warstwę i przycisnąć klawisz Finish. Ryc. 3. Okno rozpoczętej edycji warstw poligonowych. Po narysowaniu stanu klikamy dwukrotnie - kończąc w ten spos & oacuteb rysowanie szkicu, kt & oacutery w tym momencie zamienia się w obiekt. W każdej chwili można poprawić narysowany przez siebie obiekt korzystając z opcji edycji węzł & oacutew (Ryc.4). Aby wywołać, norėdamas funkcję spragtelėti w gł & oacutewnym Menu with opcjach Editor with icon with z 63

64 strzałką (Redagavimo įrankis) ir spustelėkite dwukrotnie w obiekt, kt & oacutery chcesz edytować. Można m.in. przesuwać istniejące, dodawać nowe węzły, a także usuwać pojedyncze lub całą ich grupę. Ryc. 4. Edycja węzł & oacutew dla obiektu stanu Arizona z widocznym narzędziem Edit Vertices. Jeśli narysowany stan Arizona.shp jest już definitywnie skończony, clicknij w oknie edycyjnym do tworzenia obiekt & oacutew (Create Features) w nowy stan Utah.shp i rozpocznij tworzenie nowej warstwy. W Tabeli Zawartości (Ryc. 4) wyświetlone zostały wszystkie stany w kolejności w jakiej należy je tworzyć i edytować. Zauważ, że w oknie edycji warstw są one w innej kolejności (ułożone alfabetycznie). Polecenie 4. Wyłącz w Tabeli Zawartości warstwy ze stanami, kt & oacutere nie zostały jeszcze utworzone. Pozostaw tylko stan Arizona and Juta. Sukurti ypatybes, sukurti Warstwy zostały r & oacutewnież wyłączone w oknie. Stan, kt & oacutery sukuria stworzony musi być uaktywniony w oknie Sukurti funkcijas. Przykładowo, jeśli kolejny do stworzenia jest stan Juta to music być włączony w Tabeli Zawartości oraz należy na niego clickn ± w oknie Sukurti funkcijas i ponownie wybrać kształt poligonu, kt & oacutery ma być tworzony. Potwierdzeniem tego, czy jest to odpowiedni obiekt, przypisany do odpowiedniej warstwy tematycznej będzie jej kolor zdefiniowany w Tabeli Zawartości. W opcjach Edycji można ustawić spos & oacuteb tworzenia poligonu. Włącz opcję użycia symbolizacji podczas tworzenia obiekt & oacutew wypełnianie kolorem poligonu w trakcie jego tworzenia (redagavimo metu naudokite simbolizuotą funkciją - 5 ciklas). Jeśli ta opcja nie jest przydatna, wyłącz ją. 64

65 Ryc. 5. Okno dialogowe opcji edycji zakładka og & oacutelne. 3. „Docinanie obiektu poligonowego funkcją Clip“. Przy tworzeniu kolejnych warstw poligonowych nie trzeba powtarzać digitalizacji utworzonych już granic sąsiadujących ze sobą stan & oacutew, tak jak np. w przypadku Arizony ir Nevady. „Korzystając z funkcji wycinania“ redaktorius - „Clip“ programa „Sam dotnie granice wskazanego stanu“ („jak pokazano na przykładzie stanu Nevada“). Wystarczy wskazać tylko orientacyjny obszar, do kt & oacuterego mają być automatycznie dopasowane granice na podstawie wcześniej utworzonych poligon & oacutew. Nie trzeba drugi raz precyzyjnie digitalizować tego samego odcinka granicy między sąsiednimi stanami. Polecenie 5. Narysuj stan Nevada bez precyzyjnego ponownego digitalizowania sąsiadującego z Arizoną odcinka granicy. Utw & oacuterz obiekt, kt & oacuterego część będzie nachodzić na stan Arizona jak pokazano na rycinie 6. 65

66 Ryc. 6. Spos & oacuteb tworzenia obiektu warstwy Nevada, kt & oacutery w kolejnym etapie zostanie docięty do granic stanu Arizona. Aby dociąć granicę pomiędzy stanami: zaznacz obiekt, kt & oacuterym chcesz wyciąć granicę (stan Arizona.shp) tak jak rycinie 6 i wciśnij funkcję Clip z narzędzia Editor. Wyświetli się okno (7 ciklas), w kt & oacuterym można ustalić odległość strefy buforowej i zaznaczyć dwie opcje: zachowaj powierzchnię nałożenia lub usuń powierzchnie nałożenia. Zaznacz Buferio atstumas: 0 oraz Išmeskite susikertančią sritį. Ryc. 7. Okno dialogowe funkcji Clip. W ten spos & oacuteb sąsiadujące granice są idealnie do siebie dopasowane. 66

67 4. Tworzenie warstw poligonowych z użyciem narzędzia dociągania (spragtelėjimas). Kolejne trzy warstwy (Wyoming.shp, Colorado.shp i New Mexico.shp) stworzone zostaną z wykorzystaniem funkcji dociągania. Polecenie 6. Sprawdź w opcjach narzędzia Redaktorius czy włączona jest funkcja dociągania (patrz. Ryc. 5 Use classic snapping). Jeśli ta opcja nie będzie włączona, nie będzie możliwości skorzystania z dociągania. W Tabeli Zawartości włącz warstwę liniową State Boundaries_lyr.shp i poligonową Wyoming.shp. Włącz okno dociągania (redaktorius Snapping - Snapping Window). W oknie, kt & oacutere się pojawiło (Snapping Environment Ryc. 8) należy zaznaczyć, by dociąganie odbywało się do warstwy State Boundaries_lyr.shp. Możliwe jest zaznaczenie, czy dociąganie ma być tylko do samych węzł & oacutew (viršūnė), segment & oacutew (kraštas), czy punktu końcowego (pabaiga). W tym przypadku warto zaznaczyć wszystkie trzy możliwości. Ryc. 8. Fragment okna dociągania (Snapping Environment) z możliwością wskazania warstwy, do kt & oacuterej będzie dociągany tworzony obiekt. Kolejnym ważnym etapem przy wykorzystywaniu narzędzia snapping jest ustalenie tolerancji dociągania i jednostek (jednostki mapy czy piksele). Ustalić należy to przez włączenie okna Clasic Snapping Options. 67

68 Polecenie 7. Rozpocznij edycję warstwy Wyoming.shp. Pastebėkite toleranciją ir 20 pikselių. Aby sprawdzić jak duża jest to wartość, po uaktywnieniu narzędzia do edycji przyciśnij literę T na klawiaturze. Powinien pojawić się okrąg o promieniu 20 pikseli (Ryc. 9). Zmień tolerancję na 50 (p & oacuteźniej na 10) i sprawdź, z kt & oacuterym ustawieniem pracuje Ci się najwygodniej. Ryc. 9. Włączona funkcja tolerancji dociągania wywołana przez przyciśnięcie klawisza T na klawiaturze. Polecenie 8. Stw & oacuterz kolejne dwie warstwy z wykorzystaniem dociągania dla stan & oacutew Colorado.shp i New Mexico.shp. 68

69 5. Powielanie kształtu obiektu. Jako cztery ostatnie stworzone zostaną warstwy Kansas.shp, Nebraska.shp, South Dakota.shp ir North Dakota.shp, kt & oacutere mają najbardziej skomplikowane ir pracochłonne linie granicy do digitalizacji. Wykorzystana będzie do utworzenia tych warstw opcja Replace Sketch (Zastąp Szkic), kt & oacutera jest dostępna pod prawym klawiszem myszy podczas aktywnej edycji szkicu. Aby funkcja ta zadziałała należy dysponować warstwą, z kt & oacuterej możliwe jest powielenie szkicu. W tym przypadku będzie to warstwa poligonowa States sdc. Aby uaktywnić funkcję wykonaj następujące etapy: Najedź kursorem w dowolnym miejscu and obszar stanu Kansas.shp. Prawym przyciskiem myszy wybierz opcję Pakeisti eskizą. Zakończ tworzenie szkicu przez dwukrotne kliknięcie myszy w punkcie końcowym (czerwony kolor) na linii granicy (Ryc. 10). Zakończ edycję. Ryc. 10. Przykład wykorzystania funkcji Replace Sketch powiel kształt. Polecenie 9. Stw & oacuterz w taki sam spos & oacuteb pozostałe trzy stany: Nebraska.shp, Pietų Dakota.shp ir Šiaurės Dakota.shp. 69

70 6. Złączenie 10 warstw tematycznych w jeden obiekt poligonowy. W tej części ćwiczenia zadaniem będzie scalenie wszystkich zrobionych warstw w jedną o nazwie Stany.shp. W tym celu: Utw & oacuterz warstwę shp (poligon) o nazwie Stany i zaimportuj do niej układ wsp & oacutełrzędnych GCS_North_American_1983. Włącz w widoku wszystkie stworzone przez siebie stany. Pozostałe warstwy wyłącz. Funkcją Select Features zaznacz je wszystkie, a następnie skopiuj poprzez funkcję Redaguoti - Kopijuoti. Przejdź teraz do edycji warstwy Stany.shp i włącz Redaguoti - įklijuoti. Wyświetli się okno z zapytaniem, do kt & oacuterej warstwy wkleić skopiowane obiekty. Wybierz Stany.shp ir wciśnij Gerai. Zakończ edycję. W ten spos & oacuteb zostały połączone obiekty z poszczeg & oacutelnych 10 warstw w jedną. Innym sposobem połączenia kilku warstw w jedną jest np. funkcja Union w ArcToolbox (Analysis Tools Overlay - Union). 7. Tworzenie i łączenie tabel atrybut & oacutew. Kolejnym etapem jest stworzenie tabeli z danymi odnoszącymi się do warstwy Stany.shp. Jei norite atidaryti atributų lentelę, atidarykite atributų lentelę, palieskite lentelės parinktis ir pridėkite lauką. Wypełnij okno dialogowe jak na ryc. 11 ir zatwierdź Gerai. Ryc. 11. Okno dialogowe Add Field umożliwiające dodania nowej kolumny do tabeli atrybut & oacutew. 70

71 Jeśli chodzi o rodzaj wprowadzanych danych do tabeli atrybut & oacutew, to ArcMap oferuje następujące ich typy: Short Integer - dla wartości liczbowych, całkowitych, 16 bitowych. Ilgas sveikasis skaičius - wartości liczbowych, całkowitych, 64 bitowych. Plūdė - dla wartości zmiennoprzecinkowych, 32 bitowych. Dvivietis - dla wartości zmiennoprzecinkowych, 64 bitowych. Tekstas - dla danych tekstowych, alfanumerycznych. Data - dla danych w formacie daty, domyślnie: mm/dd/yyyy hh: mm: ss AM/PM. Typy te wymagają parametr & oacutew: Precision - ile znak & oacutew ma mieć liczba. Svarstyklės - ile ma być miejsc dziesiętnych w liczbie. Ilgis - ile znak & oacutew ma zawierać łańcuch tekstu. Polecenie 10. Włącz oryginalną warstwę States.sdc aby widoczne były podpisy dla poszczeg & oacutelnych stan & oacutew. Rozpocznij edycję warstwy Stany.shp ir wypełnij odpowiednie pola odpowiednią nazwą warstwy Koloradas, Arizona, Nevada ir kt. („wpisz wszystkie 10 stan & oacutew“). Jeśli podświetlony zostanie rekord w tabeli atrybut & oacutew, podświetli się w & oacutewczas na mapie odpowiadający mu obiekt (12 ciklas). Warto zapamiętać, że aby dodać nowe pole do tabeli warstwa nie może być w edycji. Edycję należy włączyć dopiero przy wprowadzaniu danych. Ryc. 12. Dodawanie do tabeli atrybut & oacutew nowej danej nazwy stanu. 71

72 Po wpisaniu wszystkich nazw stan & oacutew zakończ edycję. Bardzo ważne jest, aby wpisać nazwy prawidłowo, tak jak w oryginalnej tabeli atrybut & oacutew w warstwie States.sdc. W następnym etapie ćwiczenia dołączone zostaną dane z warstwy States.sdc, do nowo utworzonej warstwy Stany.shp. Jest to możliwe jeśli w tabelach, kt & oacutere mają być połączone znajduje się identyczne pole. W tym przypadku będzie to pole z nazwą stan & oacutew (STATE_NAME). W tabeli atrybut & oacutew należy wejść w Parinktys - Prisijungimai ir giminystės ryšiai - Prisijunkite prie w wybrać opcje tak jak pokazano na rycinie 13. Jeśli wszystkie nazwy zostały bezbłędnie wpisane, to tabela powinna wypełnić się dużere ilośczyone sdc. Przyłączenie to w tej chwili nie jest trwałe. Jeśli zajdą jakieś zmiany w danych w warstwie States.sdc, to r & oacutewnież i w warstwie Stany.shp dane te zmienią się. Gdyby np. warstwa States.sdc została z dysku komputera skasowana, dane w nowej warstwie r & oacutewnież znikną z tabeli atrybut & oacutew. Aby uniknąć tego typu przykrych niespodzianek wystarczy wyeksportować warstwę Stany.shp do nowego pliku shp i nadać jej nową nazwę. Spustelėkite klavišą klawiszem myszy na warstwie Stany.shp ir wybierz funkcję Duomenų eksportavimo duomenys ir zapisz w folderze cw_04 pod nazwą Stany_Export.shp (14 ciklas). Programa po wskazaniu lokalizacji zapyta czy dodać warstwę do projektu - zaznacz OK. Ryc. 13. Okno dialogowe funkcji łączenia tabel (Prisijungti ir susijungti.). 72

73 Ryc. 14. Okno eksportu danych (Duomenų eksporto duomenys). 8. Tworzenie mapy tematycznej kartodiagramu (Layer Properties - Symbology). Na podstawie danych atrybutowych, kt & oacutere zostały przyłączone do warstwy Stany_Export.shp można wykonać szereg analiz i wykres & oacutew ukazujących zr & oacuteżnicowanie statystycznie w r & oacuteybchory, Możliwe jest np. wykonanie žemėlapis tematycznych z wykorzystaniem kartogram & oacutew i kartodiagram & oacutew. W tej części ćwiczenia skupiono się na wykonaniu kilku wykres & oacutew (kartodiagram & oacutew) dotyczących populiacji w USA na podstawie danych z 2004 roku.Wyboru narzędzia odpowiedniego dla danego zjawiska wykresu, dokonać należy wchodząc w zakładkę Symbology we właściwościach warstwy. Paspaudus klavišą, spustelėkite klavišą klawiszem myszy na nazwę Stany_Export.shp ir wybrać funkcję Layer Properties - Symbology. Polecenie 11. Utw & oacuterz wykres kołowy z danymi dotyczącymi populacji 2004 z rozdzieleniem na kobiety i mężczyzn (Ryc. 15). Wskaż na mapie etykiety dotyczące osobno mężczyzn i osobno kobiet (Ryc. 16, Ryc. 17). Zmień nazwę warstwy na Płeć.shp. Wskaż na wykresie słupkowym ile jest gospodarstw (z wyszczeg & oacutelnieniem czy własne czy wynajmowane). Zmień nazwę warstwy na Gospodarstwa.shp. Zaznacz na wykresie słupkowym przedziały wiekowe populiacji w poszczeg & oacutelnych stanach. Zmień nazwę warstwy na Wiek.shp. Aby wykonać nowy wykres dodaj ponownie do projektu warstwę Stany_Export.shp i wybierz zjawisko, kt & oacutere należy przedstawić. 73

74 Ryc. 15. Okno właściwości warstwy, zakładka symbolizacja, umożliwia wyb & oacuter odpowiedniego sposobu prezentacji danych atrybutowych (m.in. kartograma, kartodiagrama). Ryc. 16. Wykres kołowy dla warstwy Stany_Export.shp z rozdziałem na kobiety i mężczyzn w 2004 roku. 74

75 Ar wyświetlenia złożonych etiketes ir (17 RYC.) Z wyszczeg & oacutelnieniem danych dla DW & oacutech R & oacuteżnych atrybut & oacutew (NP. Atvykimų Moterų Aš atvykimų mężczyzn) należy mes właściwościach etykietowania (zakładka Etiketės) wybraæ metode dotyczącą oddzielnego definiowania etiketes ir dla poszczeg & oacutelnych atrybut & oacutew (Nustatyti klasių featuresand ženklinti kiekvieną klasė kitaip). W zakładce klasė zdefiniować można klasy, kt & oacutere będą podpisane. Przez przycisk Pridėti można wpisać własną nazwę klasy np. VYRAS ir MOTERIS. W tym celu: Wybierz najpierw MALE i dla tej klasy z zakładki Etiketės laukas: wybierz MALE (zdefiniuj kolor wyświetlanych etykiet na niebieski). Dla stworzonej klasy FEMALE, wybierz analogicznie z zakładki Etiketės laukas: MOTERIS. Dla tej klasy nadaj r & oacuteżowy kolor etykiet. Gdy zdefiniowane zostały już opcje etykietowania, przejdź do Tabeli Zawartości i pod prawym klawiszem myszy (na nazwie warstwy, kt & oacuterą należy podpisać) wybierz Label Features. Ryc. 17. Opcje etykietowania (Etiketės). 75

76 9. Dodawanie nowej ramki danych. W nowo powstającym projekcie wszystkie dodawane warstwy są wyświetlane w tzw. Ramce Danych, kt & oacutera standartowo nazywana Jest Layers. Wyświetlane są w niej warstwy w jednakowym układzie odniesienia. Warstwy w obrębie jednej Ramki Danych można dowolnie na siebie nakładać. Ježeli zachodzi potrzeba, aby w kompozycji wyświetlić warstwy w innej skali (Powiększony lub pomniejszony obszar) lub zupełnie inny region (np. Z badań por & oacutewnawczych) należy w tym celu stworzyć oraute wize Zauważ, że w Tabeli Zawartości, sam sam dole utworzyła się nowa Ramka Danych. Polecenie 12. Skopiuj (przeciągając warstwę z ramki Layers do nowej Ramki Danych) warstwę State Boundaries_lyr.shp, Gospodarstwa.shp i Basemap_National_Geographic and zmień nazwę nowej Ramki na Gospodarstwa. Utw & oacuterz kolejną - trzecią ramkę nazywając jai Wiek i skopiuj do niej warstwy: State Boundaries.shp i Wiek.shp. Jeżeli w projekcie jest więcej niż jedna Ramka Danych, pamiętaj, że tylko jedna z nich może być aktywna. Tylko w aktywnej Ramce można dodawać/usuwać warstwy i je edytować. Aby ją uaktywnić paspaudę nazwę (np. Gospodarstwa) i wybierz funkcję Activate pod prawym klawiszem myszy. Powinna jej nazwa zostać pogrubiona. To, Rame Ramka jest aktywna widać r & oacutewnież w oknie kompozycji (okno jest zaznaczone w & oacutewczas przerywaną linią). Ryc. 18. Elementingi kompozycji. 76

77 10. Dodawanie wykres & oacutew i tabel do kompozycji. Ar kompozycji można r & oacutewnież dodać wykonany oddzielnie w ArcMap wykres czy załączyć samą tabella z danymi (Ryc. 20). W opcjach tabeli atrybut & oacutew znajduje się narzędzie do tworzenia wykres & oacutew Sukurti grafiką Funkcja ta składa się z kilkuetapowego kreatora, kt & oacutera pozwala na zdefiniowanie danych, wybranie typu wykresuyuyuyuyuyu (19 ciklas). Spustelėkite, kad matytumėte, kaip tai padaryti, ir nedvejodami eikite į kompozycji (Pridėti prie išdėstymo) czy zapisać do np. wybranego formatu graficznego przez opcję Eksportuoti Ryc. 19. Wykres wykonany za pomocą narzędzia Create Graph w Tabeli Atrybut & oacutew. W tabeli atrybut & oacutew, w jej opcjach pod prawym klawiszem myszy jest funkcja Add Table to Layout, kt & oacutera podobnie jak w przypadku wykresu, pozwala aktualny widok tabeli dodać bezpośrednio do kompozycji. Polecenie 13. Dołącz do tworzonej kompozycji wykres i tabella z danymi dotyczącymi Populacji

79 IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE Połącz 10 utworzonych warstw stan & oacutew w jedną warstwę za pomocą narzędzia Union w ArcToolbox. Czym r & oacuteżni się metoda łączenia obiekt & oacutew poznana w trakcie ćwiczenia i ta z aplikacji ArcToolbox? Stw & oacuterz nową Ramkę Danych o nazwie Populacja 2004 i dołącz warstwę o tej samej nazwie. Poklasyfikuj dane za pomocą metody skali barw (Graduate colors) ir 5 klas stw & oacuterz kartogram. Stw & oacuterz nową Ramkę pt. Miasta i dołącz do niej nową warstwę Cities.sdc. Poklasyfikuj miasta na 10 klas za pomocą metody stopniowania symboli (Absolventų simboliai). Użyj jako podkładu rastrowego mapy bazowej Topo USA. Ar tworzonej kompozycji dodaj wszystkie niezbędne elementy (tytuł, autora, legendę i skalę do poszczeg & oacutelnych ramek danych). V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 4: Tworzenie nowego zbioru danych poprzez digitalizację (wektoryzację) mapy rastrowej. Modyfikowanie istniejących ir tworzenie nowych obiekt & oacutew. Otwieranie i zamykanie tabeli atrybut & oacutew. Usuwanie istniejącej i wstawianie nowej kolumny w tabeli atrybut & oacutew. Dodawanie atrybut & oacutew do nowo tworzonego zbioru danych. Tworzenie wykres & oacutew i wskazywanie wartości statystycznych. Łączenie tabel atrybut & oacutew. Przyłączenie linkowanie atrybut & oacutew. Wstawianie, modyfikowanie i usuwanie etykiet (opisowych) z map tematycznych. Tworzenie kompozycji złożonej z kilku ramek danych. VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: ARCANA GIS. Žurnalas dla użytkownik & oacutew oprogramowania ESRI. Danas dla GIS-u. Esri Polska. Czerwiec Gotlib D., Iwaniak A., Olszewski R. 2007: GIS. Obszary zastosowań. PWN, Varšuva. 250 ss. Longley P. A., Goodchild M. F., Maguire D. J., Hind D. W., 2006: GIS. Teoria ir praktika, PWN, Varšuva. 520 ss. Urbański J., 2012: GIS w badaniach przyrodniczych. el. knyga. 266 ss. 79

80 ĆWICZENIE 5. Operacje i właściwości tabeli. Zmiana sposobu wyświetlania warstw. Funkcje selekcji. PRZEWIDYWANY CZAS WYKONANIA ĆWICZENIA: 1 x 1,5 godz. SŁOWA KLUCZOWE: rodoma kolona i tabeli atrybut & oacutew, narzędzie Apskaičiuoti geometriją, simbolis - kartograma, selekcja obiekt & oacutew. I WSTĘP Danas atrybutowe - czyli cechy ilościowe i jakościowe oraz opisy stanowią o prawdziwej wartości danych cyfrowych zorganizowanych w geobazy. Dysponując danymi atrybutowymi można dokonywać r & oacuteżnorodnych zapytań przestrzennych, związanych z wyszukiwaniem i selekcją obiekt & oacutew spełniających określone kryteria. Tak wyselekcjonowane obiekty można następnie r & oacuteżnicować graficznie za pomocą wielkości i kolor & oacutew symboli, kt & oacutere w sugestywny i obrazowy spos & oacuteb przekazują informacje o natęiesziee ziewe I to jest największą siłą GISu - obrazowy charakteris przekazu, kt & oacutery odbierany jest przez użytkownika w spos & oacuteb intuicyjny. II VEL aš ZAKRES Pratybos Celem tego pratybas jest zapoznanie Z właściwościami tabeli atrybut & oacutew oraz podstawowymi opcjami meniu dotyczącym kolumny danych, takimi JAK: sortowanie, sumowanie, odczyt statystyk, użycie kalkulatora pola, obliczanie Parametras & oacutew geometrijos Obiekt & oacutew, wyłączanie i kasowanie kolumny A także właściwości kolumny . W drugiej części opisano sposoby wyświetlania warstw tematycznych zr & oacuteżnicowanych dzięki wybranym atrybutom. Pokazano metodija: skali barw, stopniowanych sygnatur, proporcjonalnych sygnatur oraz metody kropkowej oraz wspomniano o dostępnych metodach klasyfikacji danych w przedziały wartości. Na końcu om & oacutewiono zasadę działania funkcji selekcji: na podstawie wartości atrybut & oacutew warstwy, położenia względem innej warstwy oraz względem element & oacutew grafiki. 80

81 III OPIS ĆWICZENIA 1. Praca z tabelą - kolumny. Polecenie 1. Otw & oacuterz aplikację ArcMap i ustaw bieżące środowisko pracy: C:/ArcGIS_cwiczenia/Cw_05 Zapisz projekt pod nazwą Cw_05. Z katalogu z danymi (Cw05) dodaj warstwę country.shp. Polecenie 2. Zmień układ wsp & oacutełrzędnych projektai: World_Times. W tym celu w oknie Tabeli Zawartości spustelėję prawym przyciskiem na Layers - Properties i wybierz zakładkę koordinačių sistema, następnie Projektuojamos koordinačių sistemos - Pasaulis. Zmiana układu wsp & oacutełrzędnych jest niezbędna, aby można było dokonywać dalszych obliczeń. Polecenie 3. Otw & oacuterz tabella atrybut & oacutew warstwy country.shp (spustelėkite piktogramą przyciskiem na warstwie country.shp i wybierz Atributų lentelė) (1 ciklas). Z tabeli należy skasować cztery ostatnie kolumny: sausumos, kvadratiniai kilometrai, kv.m., spalva. Aby usunąć kolumnę należy kliknąć prawym przyciskiem na nał & oacutewku kolumny i z menu wybrać Ištrinti lauką. Ryc. 1. Otwieranie tabeli atrybut & oacutew warstwy. 81

82 Ryc. 2. Meniu z poleceniami związanymi z zarządzaniem i edycją kolumn tabeli. Po wybraniu prawego przycisku na nagł & oacutewku kolumny dostępne są r & oacutewnież inne polecenia związane z operacjami na danych w kolumnie (Ryc. 2): Rūšiuoti didėjimo tvarka - sortowanie danych rosnące. Rūšiuoti mažėjančia tvarka - sortowanie danych malejące. Išplėstinis rūšiavimas - sortowanie zaawansowane, aż do czterech p & oacutel (3 ciklas). Apibendrinti - sumowanie (Ryc. 4) tworzy tabella sumaryczną pogrupowaną według wartości i ilości wystąpień w kolumnie. Statistika - statystyki (Ryc. 5) raport z podstawowymi danymi statystycznymi wraz z prostym histogramem dla danej kolumny, aktywny tylko dla p & oacutel numerycznych. Lauko skaičiuoklė - kalkulator pola (Ryc. 6) aktualizuje/modyfikuje wartości kolumny za pomocą specjalnych wyrażeń logicznych. Apskaičiuoti geometriją - obliczanie geometrii (7 ciklas). Išjungti lauką - wyłączanie kolumny, aby stała się niewidoczna w tabeli. Fiksuoti/atšaukti stulpelį - przesunięcie kolumny całkiem na lewo i zablokowanie w taki spos & oacuteb, żeby zawsze była widoczna. Ištrinti lauką - trwałe usunięcie kolumny z tabeli. Savybės - właściwości kolumny (Ryc. 9) można tutaj podejrzeć rodzaj kolumny (Tipas): liczbowy czy tekstowy, nadać dłuższą nazwę nagł & oacutewkowi kolumny (Alias), wyłączyy do skilties wollt ) oraz podświetlić kolumnę (Paryškinti). 82

83 Ryc. 3. Okno dialogowe sortowania zaawansowanego (Išplėstinis lentelių rūšiavimas). Ryc. 4. Okno dialogowe sumowania (Apibendrinti). Ryc. 5. Okno dialogowe statystyk (Statistika). 83

84 Ryc. 6. Okno dialogowe kalkulatora pola (Lauko skaičiuoklė). Ryc. 7. Okno dialogowe obliczania geometrii (Apskaičiuoti geometriją). 84

85 Ryc. 8. Okno dialogowe właściwości kolumny (Lauko ypatybės). Polecenie 4. Następnie dodaj do tabeli nową kolumnę o nazwie Pole (Lentelės parinktys - pridėti lauką). Ryc. 9. Meniu lentelės parinktys. 85

86 Polecenie 5. Dodaj do tabeli trzy nowe kolumny: Obw & oacuted, X, Y (10 ciklas). Posługując się narzędziem Apskaičiuoti geometriją ustaw odpowiednio: dla kolumny obw & oacuted (Nuosavybė: Perimetras, Vienetai: Kilometrai), dla kolumny x i y (Nuosavybė: X i Y koordinatė iš Centroido, vienetai: dešimtainis laipsnis) i zamknij tabella. Ryc. 10. Tabela z nowo dodanymi kolumnami. 2. Zmiana sposobu wyświetlania plik & oacutew forma - mapy tematyczne. ArcMap oferuje możliwość zmiany symbolizacji warstwy danych wektorowych, jeśli tylko posiada ona kolumnę z danymi w formacie liczbowym. We właściwościach (Properties) pliku shape w zakładce Symbology - Kiekiai (11C ciklas) dostępne są m.in. następujące formaty wyświetlania danych: Graduated Colors - skala barw (stopniowanie kolor & oacutew). Baigusieji simboliai - stabdantys simboliai. Proporciniai simboliai - sygnatury proporcjonalne. Taškų tankis - žemėlapis kropkowa. Aby zr & oacuteżnicować kolorystycznie wyświetlanie warstwy country.shp w zależności od wielkości powierzchni należy clicknąć prawym przyciskiem na pliku i z menu wybrać Properties (Ryc. 11A) i dalej Symbology (Ryc. 11) 86

87 Ryc. 11. Meniu wywołujące właściwości warstwy i okno dialogowe Properties z zakładką Symbology. Po lewej stronie wybrać należy Kiekiai - Baigtos spalvos (11C ciklas). Dla pola vertė - polius, normalizavimas - nėra, a Spalvų pakopa - dowolny, najlepiej zr & oacuteżnicowany kolorystycznie zestaw (np. Od czerwieni - przez ż & oacutełty - do niebieskiego). Następnie trzeba spustelėkite klasifikuoti (11D ciklas). Okno dialogowe narzędzia Klasifikacija oferuje szereg ustawień, kt & oacutere pomagają dostosować podział danych na klasy (12 ciklas). Możliwe są do wyboru następujące metody klasyfikacji danych Ryc. 12A): vadovas - ręczna, w kt & oacuterej samodzielnie należy wybrać ilość klas (12B ciklas) ir wpisać wartości graniczne (12C ciklas). Lygus intervalas - r & oacutewne interwały, dzieli zakres wartości na r & oacutewne przedziały. Apibrėžtas intervalas - interwały zdefiniowane, dzieli zakres wartości na interwały o zadanej wielkości. Quantile - kwantyle, jest dobrze dopasowana do danych rozłożonych liniowo. Kwantyle nadają taką samą liczbę wartości danych do każdej grupy. Nie ma pustych klasy lub klas ze zbyt małą lub zbyt dużą ilością wartości. Natural Breaks (Jenks) - naturalnych przerw, oparta jest na tworzeniu przedział & oacutew z obiektami podobnymi do siebie oraz maksymalnym r & oacuteżnicowaniu przedział & oacutew. Geometrinis intervalas - interwał & oacutew geometrycznych, tworzy przedziały oparte na klasach posiadających series geometryczne. Algorytm tworzy odstępy geometryczne poprzez minimalizację sumy kwadrat & oacutew liczby element & oacutew w każdej klasie. Standartinis nuokrypis - odchylenia standardowego, pokazuje jak bardzo wartość atrybutu obiektu r & oacuteżni się od średniej. Ponadto możliwe jest podejrzenie podstawowych statystyk ilościowych zbioru danych (Ryc. 12D), zdefiniowanie wyłączeń (Exclusion) czy opr & oacutebkowanie zbioru (Mėginių ėmimas). 87

88 Ryc. 12. Okno dialogowe narzędzia Klasifikacija. Polecenie 6. Wejdź w zakładkę Properties, a następnie Symbology warstwy country.shp i wyświetl ją w postaci skali barw (Graduated Colors), sklasyfikuj do 8 przedział & oacutew metodą Natural Breaks. Zapisz tak zmieniony spos & oacuteb wyświetlania pliku country.shp do tzw. pliku warstwy (sluoksnių failas). Jei norite spustelėti šalį, spustelėkite „country.shp“ meniu „Išsaugoti kaip sluoksnio failą“ ir „country_pole.lyr“. Polecenie 7. Teraz posłuż się typami: Graduated Symbols and Dot Density. Wejdź we właściwości pliku country.shp w zakładkę Simbologija - Kiekiai (11 ciklas): Wybierz Graduated Symbols, w polu value wybierz obw & oacuted, liczbę klas ustal na 5, a Simbolis dydis nuo 2 iki 20 zapisz jako plik warstwy podww , Wybierz Dot Density (Ryc. 13), w okienku Field Selection (Ryc. 13A) spustelėkite dwukrotnie na pozycję POP_CNTRY, następnie ustaw: Dot Size: 1 (Ryc. 13B), Dot Value: (Ryc. 13C) zapisz jako plik warstwy pod nazwą country_populacja.lyr. Można także zmienić kształt i kolor używanego symbolu punktowego (Ryc. 13D) oraz kolor tła (Ryc. 13E). 88

89 Ryc. 13. Ustawienia narzędzia Dot Density. Aby wr & oacutecić do wyświetlania pojedynczego symbolu wystarczy w zakładce Symbology (Ryc. 13) clicknąć w lewym okienku napis Features. Polecenie 8. Z pliku country.shp wykonaj i zapisz 3 nowe pliki warstw: country_pole2.lyr, country_obw & oacuted2.lyr, country_populacja2.lyr. Simbolija: Graduated Symbols dla pola, Graduated Colors dla POP_CNTRY, Dot Density dla obwodu. 3. Selekcja obiekt & oacutew według r & oacuteżnych kryteri & oacutew. ArcMap poziada funkcje zaznaczania (Selection) według r & oacuteżnych kryteri & oacutew. Zaznaczone (wybrane) obiekty można wyeksportować i zapisać jako nowy plik shape lub jako grafikę. Jest to często przydatne, jeśli potrzeba wykonać analizę tylko na konkretnych obiektach, a nie na całym zbiorze danych. Ar zaznaczania (wybierania) obiekt & oacutew służy narzędzie Pasirinkite funkcijas (14A ciklas) z paska narzędziowego Tools. Ponadto w menu Selection (Ryc. 14B) dostępne są następujące narzędzia: 89

90 Atranka pagal atributus - zaznacza obiekty według wartości ich atrybut & oacutew.Pasirinkite pagal vietą - zaznacza obiekty według ich położenia w innej warstwie. Pasirinkite pagal grafiką - zaznacza obiekty za pomocą grafik, kt & oacutere przecinają te obiekty. Ryc. 14. Polecenia do zaznaczania obiekt & oacutew (meniu Pasirinkimas). Przydatnymi funkcjami z meniu Selection są polecenia: Zoom To Selected Features - przybliża do wybranych obiekt & oacutew. Kreiptis į pasirinktas funkcijas - wyśrodkowuje do położenia wybranych obiekt & oacutew. Išvalyti pasirinktas funkcijas - odznacza (czyści) zaznaczone obiekty. Użycie narzędzia Pasirinkite funkcijas Zdecydowanie najprostszą metodą zaznaczania obiekt & oacutew jest posłużenie się narzędziem Select Features (15 ciklas). Zaznaczenie dokonuje się poprzez wyb & oacuter narzędzia z paska narzędziowego (Ryc.15A) ir kliknięcie w dany obiekt (grupę obiekt & oacutew) (15B ciklas). Polecenie 9. Dodaj warstwę natural.shp i wybierz jeden lub kilka obiekt & oacutew. Ryc. 15. Użycie narzędzia Pasirinkite funkcijas. 90

91 Użycie narzędzia Pasirinkite pagal požymius Narzędzie Pasirinkite pagal požymius umożliwia wybieranie obiekt & oacutew na podstawie ich atrybut & oacutew. Polecenie 10. Dodaj dane: world_cities.shp. Z meniu Pasirinkimas wybierz Pasirinkite pagal atributus. W otwartym oknie dialogowym (Ryc. 16) jako layer wybierz world_cities, następnie clicknij & quotPOP_CLASS & quot i Get Unique Values ​​(Ryc 16A). W ten spos & oacuteb wyświetlane są wszystkie wartości wchodzące w skład atrybutu & quotPOP_CLASS & quot. Ostatnim krokiem jest właściwe skonstruowanie zapytania (wyrażenia) logicznego w dolnym okienku (Ryc. 16B), za pomocą kt & oacuterego dokonana zostanie selekcja. Najprostsze zapytanie sklada się z 3 Dalys: & quotatrybut & quot = & quotwartość & quot Na przykład: Jeśli chcielibyśmy wybraæ miasta dressage pagal liczby ludności (atrybut & quotPOP_CLASS & quot) od padaryti (Šuns savybės), kad zapytanie powinno wyglądać następująco: & quotPOP_CLASS & quot = "į" Konstruowanie užklausai odbywa się poprzez kliknięcia W odpowiednie miejsca , nic nie trzeba wpisywać ręcznie. Możliwe są r & oacutewnież bardziej zaawansowane (złożone) zapytania logiczne poprzez użycie operatorius & oacutew logicznych IR, ARBA ir kt. Trzeba jednak pamiętać, żeby każdy człon zapytania logicznego miał zachowaną strukturę jak na przykładzie powyżej. Ryc. 16. Okno dialogowe narzędzia Pasirinkite pagal atributus. 91

92 Polecenie 11. Na podstawie pliku world_cities.shp utw & oacuterz zapytanie logiczne w taki spos & oacuteb, żeby wybrane zostały miasta o największej i najmniejszej liczbie ludności. Po poprawnym wybraniu miast wyeksportuj te dane klikając prawym na world_cities.shp i wybierając Data - Export Data. Nowy plik nazwij selected_cities.shp. Dodaj nowy plik do Widoku. Polecenie 12. Plikis pasirinktiems miestams.shp wyświetl na dwa sposoby: o jako Graduated Colours (1-2 pkt), gdzie jako value wybierz POP_RANK, powstaną tylko dwie klasy zapisz plik warstwy pod nazwą selected_cities_1.lyr. o jako Graduated Symbols (pkt 4), gdzie jako value wybierz POP_RANK, a Symbol Size ustaw na: 2 to 8 zapisz plik warstwy pod nazwą selected_cities_2.lyr. Pasirinkti pagal vietą Narzędzie Pasirinkite pagal vietą pozwala na selekcję obiekt & oacutew jednej warstwy na podstawie ich położenia względem obiekt & oacutew innej warstwy (17 ciklas). Ryc. 17. Okno dialogowe narzędzia Pasirinkite pagal vietą. 92

93 Narzędzie Pasirinkite pagal vietovę Pozicija: dw gł & oacutewne zestawy poleceń: Selecton Method (Metoda selekcji) (17A ciklas), ne kt & oacutere składają się z następujące komendy: Select Features From - wybierz obiekty z. Pridėti prie šiuo metu pasirinktų funkcijų - dodaj do aktualnie wybranych obiekt & oacutew w. Pašalinti iš šiuo metu pasirinktų funkcijų - usuń z aktualnie wybranych obiekt & oacutew w. Pasirinkite iš šiuo metu pasirinktų funkcijų - wybierz z aktualnie wybranych obiekt & oacutew w. Tikslinio sluoksnio ypatybės (-ių) erdvinis atrankos metodas (Metoda selekcji przestrzennej dla obiekt & oacutew warstwy docelowej) (17B ciklas), na kt & oacutere składają się z następujące komendy: Intersect the source layer feature - przecinają obiedacwtww. Susikirskite (3d) šaltinio sluoksnio funkciją - przecinają (3D) obiekt warstwy źr & oacutedłowej. Yra per atstumą nuo šaltinio sluoksnio - są w odległości od obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Yra (3) atstumu nuo šaltinio sluoksnio ypatybės - są w odległości (3D) od obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Turėti šaltinio sluoksnio funkciją - zawierają obiekty warstwy źr & oacutedłowej. Visiškai turi šaltinio sluoksnio funkciją - całkowicie zawierają obiekt warstwy źr & oacutedłowej. Turėti (Clementini) šaltinio sluoksnio funkciją - zawierają (Clementini) obiekt warstwy źr & oacutedłowej. Ar yra šaltinio sluoksnio ypatybė - są wewnątrz obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Visiškai atitinka šaltinio sluoksnio funkciją - są całkowicie wewnątrz obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Ar yra (Clementini) šaltinio sluoksnio ypatybė - są wewnątrz (Clementini) obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Yra identiški šaltinio sluoksnio ypatybei - są identyczne, jak obiekt warstwy źr & oacutedłowej. Palieskite šaltinio sluoksnio funkcijos ribą - dotykają granic obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Bendrinkite eilutės segmentą su šaltinio sluoksnio funkcija - dzielą segment z obiektami warstwy źr & oacutedłowej. Juos kerta šaltinio sluoksnio bruožas - są przecięte przez obrys obiektu warstwy źr & oacutedłowej. Šaltinio sluoksnio ypatybė turi būti šaltinio sluoksnio funkcija - mają centroid w obiekcie warstwy źr & oacutedłowej. Polecenie 13. Dodaj dane: points.shp, natural.shp. Posługując się poprzednią metodą wybierania (Pasirinkite pagal atributus) z warstwy natural.shp wybierz obiekty z atrybutem 'miškas'. Wybrane obiekty wyeksportuj do nowego pliku, nazwij forest.shp i dodaj do Widoku. Teraz należy wybrać z meniu Pasirinkimas - Pasirinkite pagal vietą oraz Pasirinkite funkcijas iš: taškų, a poniżej Visiškai atitinka šaltinio sluoksnio funkciją: miškas. (17 ciklas). W ten spos & oacuteb wybrane zostały tylko punkty leżące w lasach. Z tak zaznaczonej warstwy points.shp wyeksportuj dane do nowego pliku shape, nazwij go forest_points.shp i dodaj do Widoku. 93

94 Polecenie 14. Otw & oacuterz tabella nowo utworzonego i dodanego do Widoku tematu forest_points.shp i odpowiedz na pytania: o ile kategorii obiekt & oacutew znalazło się w kolumnie 'type'? o ile obiekt & oacutew w sumie liczy warstwa forest_points.shp? Użycie narzędzia Select By Graphics Polecenie 15. Ar Widoku dodaj warstwę points.shp. Z paska narzędziowego Draw wybierz narzędzie do rysowania (Ryc. 18A) i narysuj dowolny kształt (Ryc. 18B). Z meniu Pasirinkimas wybierz Pasirinkite pagal grafiką (18C ciklas). Ryc. 18. Użycie narzędzia Select By Graphics. Wyeksportuj warstwę points.shp do nowej warstwy i nazwij ji: selected_points.shp. 94

95 IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE: Z katalogu z Cw_05 dodaj do nowego Widoku warstwę waterways.shp i używając narzędzia Geometry oblicz długości obiekt & oacutew w km apskaičiavimas. Użyj narzędzia Proporciniai simboliai, w kt & oacuterym wartością (Vertė) będzie obliczona wcześniej długość. Dowolnym narzędziem selekcji wybierz 20 najdłuższych obiekt & oacutew. V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 5: Usuwanie istniejącej kolumny w tabeli atrybut & oacutew. Wykonywanie operacinė logika ir atributas. Tworzenie wykres & oacutew i wskazywanie wartości statystycznych. Wyszukiwanie obiekt & oacutew na podstawie ich atrybut & oacutew Identyfikacja i wyb & oacuter obiekt & oacutew za pomocą zapytania. Tworzenie nowej warstwy z obiektami wybranymi poprzez zapytanie. Klasyfikacja danych przestrzennych za pomocą funkcji stałych interwał & oacutew oraz metody odchylenia standardowego. Klasyfikacja danych za pomocą metody kwantyli. Klasyfikacja danych za pomocą metody naturalnych przerw. Prezentacja danych tematycznych za pomocą metody gęstości kropek. Prezentacja danych tematycznych za pomocą metody stopniowania wielkości symboli. Prezentacja danych tematycznych za pomocą metody stopniowania kolor & oacutew (skali barwnej). Wstawianie, modyfikowanie i usuwanie etykiet (opisowych) z map tematycznych. VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: ARCANA GIS. Žurnalas dla użytkownik & oacutew oprogramowania ESRI. GIS su nauce ir edukacji. Esri Polska. Wiosna Gotlib D., Iwaniak A., Olszewski R. (raudona.) 2006: Budowa krajowej infrastruktury danych przestrzennych w Polsce harmonizacja baz danych referencyjnych. Vroclavas. 123 ss. Gotlib D., Iwaniak A., Olszewski R. 2007: GIS. Obszary zastosowań. PWN, Varšuva. 250 ss. Litwin L., Myrda G., 2005: Systemy Informacji Geograficznej. Zarządzanie danymi przestrzennymi w GIS, SIP, SIT, LIS. Wydawnictwo Helionas. 286 ss. 95

96 ĆWICZENIE 6. Narcędzia analityczne aplikacji ArcToolbox. PRZEWIDYWANY CZAS TRWANIA ĆWICZENIA: 2 x 1.5 godz. „LOWA KLUCZOWE“: puikus žemėlapis, „ArcToolbox“, erdvinė analizė, funkcja transliacija, srautas. I WSTĘP Aplikacja ArcToolbox to zestaw narzędzi służących m.in. do analiz, geoprzetwarzania, konwersji i zarządzania bazami danych. Grupe kilkunastu zestaw & oacutew narzędziowych (w każdej od kilku do kilkunastu narzędzi) pozwala wspomagać pracę Użytkownika ArcGis w rozwiązywaniu r & oacuteżnych problem & oacutew dotyczących środnic priz Logikos struktūros aplikacija ir bardzo dobrze rozwinięta pomoc w postaci opis & oacutew poszczeg & oacutelnych narzędzi sprawia, że ​​korzysta się z niej w spos & oacuteb prosty i przejrzysty. W połączeniu z ArcCatalogiem i ArcMapą tworzy kompletny zestaw do pracy nad szerszymi zagadnieniami i opracowaniami środowiskowymi. II CEL I ZAKRES ĆWICZENIA W niniejszym ćwiczeniu, w pierwszej jego części przedstawiony zostanie czwarty już spos & oacuteb tworzenia obiektu liniowego czy poligonowego - za pomocą funkcji streaming. Tą metodą zostanie stworzony poligon z granicami wojew & oacutedztwa śląskiego. W następnym etapie policzone zostanie pole i obw & oacuted stworzonego obiektu dwoma metodami (Calculate Geometry oraz Measure A Feature). W kolejnym kroku opisane zostaną podstawowe funkcje aplikacji ArcToolbox zestaw narzędziowy Analysis Tools. Na ich podstawie stworzona będzie strefa buforowa zbiornika wodnego i linii kolejowej. W trakcie tego ćwiczenia wymagana będzie samodzielność podczas pracy z narzędziami ArcTolbox. Na podstawie opis & oacutew poszczeg & oacutelnych narzędzi (w pomocy programu ArcMap) trzeba będzie odnaleźć odpowiednie narzędzie do wykonania zadanego polecenia. III OPIS ĆWICZENIA 1. Dvigubas srautas. Polecenie 1. Otw & oacuterz nowy projekt i nazwij go Cw_06. Paslaugų teikimas: C:/ArcGIS_cwiczenia/cw_06. Dodaj warstwę polska_podzial.shp. Stw & oacuterz nową warstwę poligonową: woj_slaskie.shp. Zaimportuj do niej układ wsp & oacutełrzędny z warstwy polska_podzial.shp. 96

97 Włącz funkcję dociągania (snapping) ustawiając tolerancję dociągania na 5 pikseli oraz dociąganie węzł & oacutew i segment & oacutew do warstwy polska_podzial.shp W pierwszym etapie ćwiczenia nalerstwiewiewish strumieniową metodą. Należy w tym celu rozpocząć edycję tej warstwy (zaznaczyć poligon o nieregularnych kształtach) i prawym klawiszem myszy włączyć funkcję streaming (Ryc. 1). Metoda ta polega na rysowaniu kształtu tak jak za pociągnięciem pędzla, czyli dokładnie powiela kształt ruchu myszą. W celu zatrzymania rysowania należy raz kliknąć prawym klawiszem myszy, by wznowić pracę należy kolejny raz kliknąć w miejscu postoju (zaznaczony czerwonym punktem). Dwukrotne kliknięcie kończy tworzenie szkicu. Jeśli przy powiększeniu, kt & oacutere zostało wybrane do rysowania tolerancja snappingu jest nieodpowiednia, należy ją zmienić. Ryc. 1. Tworzenie obiektu metodą strumieniową streaming. 2. Pomiar powierzchni i obwodu poligonu. W tej części pokazane zostaną metody pomiaru obiektu poligonowego z możliwością dodania wyniku do nowego pola w tabeli atrybut & oacutew. SPOS & OacuteB I pomiar powierzchni metodą Apskaičiuoti geometriją. Polecenie 2. Dodaj pole o nazwie pow_i w tabeli atrybut & oacutew warstwy woj._slaskie.shp (tip: double). W tabeli atrybut & oacutew kliknij prawym klawiszem myszy w kom & oacuterkę o nazwie pow_i i wybierz funkcję Apskaičiuoti geometriją. Wybierz odpowiednie pole dotyczące obliczenia powierzchni jednostki km 2 (2 ciklas). 97

98 Ryc. 2. Gerai apskaičiuoti geometriją. SPOS & OacuteB II pomiar powierzchni metodą A priemonė. Włącz funkcję Measure za pomocą ikony, a następnie spynij w opcję Measure A Feature and clicknij w dowolny punkt poligonu woj_slaskie.shp. Sprawdź w jakich jednostkach jest uzyskany wynik, za pomocą opcji Pasirinkite vienetus (3 ciklas). Ryc. 3. Okno narzędzia do pomiaru Measure. Polecenie 3. Za pomocą funkcji Apskaičiuoti geometriją wylicz obw & oacuted wojew & oacutedztwa śląskiego i załącz dane w tabeli atrybut & oacutew. 98

99 Por & oacutewnaj wyliczony powyżej obw & oacuted korzystając z narzędzia do pomiaru Measure. Odszukaj w Roczniku Statystycznym (np. Na stronie GUS), danas dotyczące powierzchni wojew & oacutedztwa śląskiego i por & oacutewnaj uzyskane wyniki z danymi z rocznika. Jaka jest r & oacuteżnica pomiędzy danymi z ArcMap i z rocznika? Z czego ona wynika? 3. Analizy przestrzenne - ArcToolbox. Polecenie 4. Dodaj do projektu arkusz mapy w skali 1: M C-d-4 Dąbrowa G & oacuternicza.tif. Utw & oacuterz warstwę poligonową arba nazwie zbiornik_wodny.shp i warstwę liniową - linia_kolejowa.shp. Zaimportuj do nowych warstw układ wsp & oacutełrzędnych Zr & oacuteb kopię nowo powstałych warstw zapisując je w nowym folderze o nazwie kopia danych. „Włącz ArcToolbox“. W narzędziu ArcToolbox Analysis Tools są dispozycji następujące funkcje: Extract (Ekstrakcja/Wybieranie) o Clip (wycinanie) o Select (selekcja) o Split (rozdziel/rozcinanie) o Table select (wyb & oacuter tabeli) Overlay (Nakład) o tapatybė (tapatybė) o susikirtimas (przecięcie) o erdvinis sujungimas (złączenie przestrzenne) o simetriškas skirtumas (symetryczna r & oacuteżnica) o sąjunga (sumowanie) o atnaujinimas (aktualizacja) artumas (Bliskość) o buferis (Thueries) ) Sukurti šalia lentelės (generowanie tabeli bliskości) wymienione narzędzia będą dostępne (aktywne) np. dla licencji podstawowej - ArcView. Powyżej wypisane są wszystkie funkcje tej aplikacji możliwe do wykorzystania podczas pracy na licencji ArcInfo. 99

100 Polecenie 5. Rozwiń teraz przykładowo narzędzie do tworzenia stref buforowych (Analizės įrankių artumas - buferis) (4 ciklas). Skorzystaj z opcji Pagalba i przeczytaj jak można z tego narzędzia skorzystać. Ryc. 4. Okno dialogowe narzędzia do tworzenia stref buforowych - Buffer z graficznym przedstawieniem zasady działania funkcji. Każda z wymienionych powyżej funkcji posiada kr & oacutetką charakterystykę i schema ułatwiający zrozumienie działanie narzędzia. Jeśli rozpocznie się wprowadzanie parametras ir oacutew do odpowiednich p & oacutel, w & oacutewczas pojawiać się będą po prawej stronie opisy dotyczące poszczeg & oacutelnych parametr & oacutew. Bardzo przydatna jest też pomoc (Pagalba) dostępna z gł & oacutewnego paska Meniu. Jeśli w oknie wyszukiwania wpisane zostanie np. nazwa narzędzia lub zagadnienia, np. Buferis otrzymuje się komplet bardzo szczeg & oacutełowo opisanych informacji dotyczących wyszukiwanej frazy. Zestaw informacji tu zgromadzonych jest dużo obszerniejszy, niż ten dostępny z pozycji ArcToolbox. Godne polecenia jest wykorzystywanie tego narzędzia podczas pracy z ArcMap (Ryc. 5). 100

101 Ryc. 5. Gerai Pomocy oprogramowania ArcMap. Polecenie 6. Ustaw dla utworzonego zbiornika wodnego strefę buforową w odległości 100 (Ryc. 6) a następnie 200 metr & oacutew, a dla linii_kolejowej.shp 10 metr & oacutew. Nazwij warstwy odpowiednio: zbiornik_wodny_buffer100 i zbiornik_wodny_buffer200.shp, linia_kolejowa_buffer10.shp .. Ryc. 6. Okno dialogowe narzędzia Buffer. 101

102 Stw & oacuterz strefę buforową 300 m dla tego samego zbiornika korzystając z funkcji Buffer dostępnej z pozycji narzędzia Editor. Pamiętaj, że warstwa musi być w edycji. Należy r & oacutewnież wyselekcjonować obiekt, kt & oacutery ma zostać wybrany do stworzenia nowej strefy. Ustaw w Tabeli Zawartości odpowiednio wszystkie 3 warstwy dotyczące zbiornika wodnego z 3 r & oacuteżnymi strefami buforowymi (100, 200 i 300 m) tak, aby się wzajemnie nie zasłaniały. Czym r & oacuteżnią się obie funkcje buforowania? „ArcToolbox“ analizės įrankiai - kt. Ryc. 7.Przykład utworzenia samej strefy 200 metrowej dookoła zbiornika wodnego Połącz teraz warstwę zbiornik_wodny.shp i utworzoną powyżej warstwę zbiornik_wodny_buffer200_zewn.shp w jeden obiekt poligonowy (. Jakiej użyjesz funkcji? Podaj w tabeli atrybut & oacutew powierzchnię nowo powstałego obiektu. 102

103 Ryc. 8. Przykład połączenia dw & oacutech warstw poligonowych w nową warstwę. Odszukaj funkcję, kt & oacutera wytnie obiekty w ten spos & oacuteb, by otrzymać warstwę przedstawiającą strefę buforową obiektu liniowego (linia_kolejowa.shp) znajdującą się tylko w obręowe rybbuy Ryc. 9. Przykład docięcia obiektu liniowego do zasięgu warstwy poligonowej. Wylicz i dodaj do tabeli atrybut & oacutew długość odcinka warstwy linia_kolejowa.shp (nie jej strefy buforowej!), Kt & oacutera zawiera się w warstwie zbiornik_wodny_buffer200.shp. 103

104 IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE Wylicz jaki udział procentowy ma warstwa zbiornik_wodny w obszarze całego wojew & oacutedztwa śląskiego? Wytnij sam środek strefy buforowej 200 m drugą metodą. Jakiego użyjesz narzędzia? Za pomocą narzędzia Measure oblicz długość i szerokość zbiornika wodnego. Parametras podaj w metrach. V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 6: Określanie nowej wartości w tabeli atrybut & oacutew poprzez operacje logicne na wartościach atrybut & oacutew istniejących. Obliczenie pola i obwodu wielokąta (poligonu). Ustawienia jednostek pomiaru i obliczenia odległości pomiędzy dwoma obiektami. Tworzenie bufora (stosowania funkcji bufora). Stosowanie funkcji pokrycia (perdanga). Stosowanie funkcji z narzędzia Editor („Clip“, „Buffor“, „Union“, „Merge“). VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: ARCANA GIS. Žurnalas dla użytkownik & oacutew oprogramowania ESRI. GIS su „Ochronie środowiska“. Esri Polska. Czerwiec Kistowski M., Iwańska M., 1997: Systemy Informacji Geograficznej. Podstawy techniczne ir metodyczne. Przegląd pakiet & oacutew oprogramowania i zastosowań w badaniach środowiska przyrodniczego. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznanė. 189 ss. Urbański J., 2012: GIS w badaniach przyrodniczych. el. knyga. 266 ss. 104

105 ĆWICZENIE 7. Operacje na rastrach - mozaikowanie. Podłączanie serijos WMS. Aktualizacja treści mapy topograficznej. PRZEWIDYWANY CZAS WYKONANIA ĆWICZENIA: 2 x 1.5 godz. SŁOWA KLUCZOWE: mozaikowanie rastr & oacutew, narzędzie Image Analysis, WW serijos, aktualizacja mapy topograficznej. I WSTĘP Mozaikowanie rastr & oacutew polega na łączeniu ze sobą (sklejaniu) dw & oacutech lub więcej rastr & oacutew w jeden większy. Ma to znaczenie, kiedy analizowany obszar leży na styku kilku arkuszy lub kiedy np. zależy nam na nadaniu tych samych kolor & oacutew dla tych samych wartości w warstwach rastrowych. Czasami wygodniej posługiwać się jednym rastrem, niż zestawem wielu, niedużych plik & oacutew. Danas rastrowe w postaci ortofotomap często wykorzystuje się podczas aktualizacji map topograficznych - jest to najprostsza, najszybsza i najtańsza tego typu metoda. II CEL I ZAKRES ĆWICZENIA Celem tego ćwiczenia jest zapoznanie z funkcjami mozaikowania danych rastrowych. Žaidimas „Mozaikos kūrimas“ arba „Mozaika iki naujo rastrinio“. Zwr & oacutecono uwagę na wystąpienie możliwych błęd & oacutew i zaproponowano spos & oacuteb, w jaki można je wyeliminować. Wspomniano także o podręcznym narzędziu edycji rastr & oacutew Image Analysis. „Opisano także“, „jaki spos“ ir „ocuteb podłączyć do do ArcMapy serwer danych WMS, kt & oacutery może stanowić podstawę referencyjną dla niepewnych danych oraz źr & oacutedło aktualnych informacji o terenie, jezzijymys III OPIS ĆWICZENIA 1. Mozaikowanie rastr & oacutew. Polecenie 1. Otw & oacuterz aplikację ArcMap i ustaw bieżące środowisko pracy: C:/ArcGIS_cwiczenia/Cw_07 Zapisz projekt pod nazwą Cw_07 Do Widoku dodaj dwa rastry: M A_Katowice.tif oraz M B_ (1 ciklas). 105

106 Ryc. 1. Okno Widoku z dodanymi 2 rastrami. Często po dodaniu sąsiadujących ze sobą arkuszy map widać & quotłączenia & quot w innych kolorach (1A ciklas). Aby obraz leżących koło siebie rastr & oacutew nie posiadał & quotszw & oacutew & quot; należy rozwinąć paletę barw warstwy rastrowej (Ryc. 2A) i zmienić kolor dla wartości 0 na bezbarwny (No color). Trzeba pamiętać, żeby wartość obrysu (Outline) ustawić na 0 (2B ciklas). Efektyvus zmian juokingas widoczny od razu (Ryc. 3). Ryc. 2. Edycja rastra w celu wyeliminowania & quotszw & oacutew & quot. 106

107 Ryc. 3. Efekt zamiany wartości zerowych rastra na kolor bezbarwny (No color). Ar łączenia rastr & oacutew służą dwa narzędzia dostępne z poziomu ArcToolboxa (Ryc. 4): Mosaic. Mozaika naujam rastrui. Ryc. 4. Komendy wywołujące narzędzia Mosaic oraz Mosaic To New Raster. 107

108 Narzędzie Mosaic To New Raster jest prostsze w użyciu i sprowadza się do ustawienia poniższych opcji (Ryc. 5): Input Rasters: rastry wejściowe, kt & oacutere mają być połączone. Išvesties vieta: katalogas docelowy z wynikowym połączonym rastrem. Rastro duomenų rinkinio pavadinimas su plėtiniu: nazwa i rozszerzenie rastra wynikowego. Erdvinis rasteris: układ wsp & oacutełrzędnych rastra (opcjonalnie). Pikselių tipas: rozdzielczość bitowa rastra wynikowego (opcjonalnie, domyślnie - identyczna jak rastr & oacutew wejściowych). Ląstelės dydis: wielkość piksela (opcjonalnie, domyślnie - identyczna jak rastr & oacutew wejściowych). Juostų skaičius: liczba kanał & oacutew. Mozaikos operatorius: metoda używana do mozaikowania nakładających się rastr & oacutew. Mozaikos spalvų režimas: opcja używana do wyboru mapy kolor & oacutew z rastr & oacutew wejściowych, kt & oacutera będzie stosowana do utworzenia rastra wynikowego. Ryc. 5. „Okno dialogowe narzędzia do łączenia rastr & oacutew“ („Mosaic To New Raster“). Mimo, że narzędzie Mosaic To New Raster jest prostsze w użyciu, czasami zdarza się, że raster wynikowy jest nieprawidłowy (Ryc. 6). 108

109 Ryc. 6. Błędnie zmozaikowany rastras. Wtedy rozwiązaniem juokingas zmozaikowanie rastr & oacutew za pomocą narzędzia Mosaic. Aby m & oacutec posłużyć się tym narzędziem należy najpierw utworzyć tzw. zestaw danych rastrowych (Raster Dataset). Trzeba wybrać ArcToolbox - Duomenų valdymo įrankiai - Rastras - Rastro duomenų rinkinys - Sukurkite rastrų duomenų rinkinį (7 ciklas). Opcje tworzenia zestawu danych rastrowych są podobne jak przy mozaikowaniu rastr & oacutew (5 ciklas). Należy tylko zwr & oacutecić uwagę, aby Pixel Type był ustawiony na 16 BIT_UNSIGNED (7 ciklas). Ryc. 7. Okno dialogowe narzędzia Sukurti rastrinių duomenų rinkinį. 109

110 Po utworzeniu zestawu danych rastrowych należy wywołać narzędzie ArcToolbox - Duomenų valdymo įrankiai - Rasteris - Raster Dataset - Mosaic (8 ciklas). Należy tutaj zwr & oacutecić uwagę, aby w polu Target Raster wskazać wcześniej utworzony zestaw danych rastrowych. Ryc. 8. Okno dialogowe narzędzia do łączenia rastr & oacutew (mozaika). Po zmozaikowaniu może zdarzyć się, że raster wynikowy będzie szary. Należy wtedy wejść w meniu Ypatybės rastra i wybrać Symbology, a następnie Spalvų žemėlapis ir zatwierdzić OK. Na końcu można jeszcze z palety kolor & oacutew ustawić kolor przezroczysty dla wartości 0 (por. Ryc. 2). Polecenie 2. Utw & oacuterz nowy pusty projekt w ArcMap, dodaj dwa rastry z katalogu z ćwiczeniem 7: M B_Chorz & oacutew.tif oraz M D_Tychy.tif, a następnie zmozaikuj je dowolną metodą. Zmozaikowany rastrinis nazwij cho_ty.tif. ArcMap wersji 10 oferuje jeszcze jedno narzędzie do pracy z danymi rastrowymi - Vaizdo analizė, kt & oacutere wywoływane jest z Menu gł & oacutewnego Windows (Ryc. 9A). To podręczne narzędzie zawiera wiele przydatnych funkcji dostępnych niemal za & quotjednym clicknięciem & quot. W tym miejscu jednak įdomus nas możliwość łączenia rastr & oacutew - dostępna pod ikonką Mosaic (9B ciklas). Aby połączyć dwie warstwy rastrowe należy najpierw spustelėkite paspaudę w te warstwy w g & oacuternym okienku narzędzia Vaizdo analizė (9C ciklas), aby warstwy zostały podświetlone. „Dopiero wtedy ikonka Mosaic“ (9B ciklas) yra aktyvi ir aktyvi, o ne paspaudžiama. UWAGA! 110

111 Utworzony raster ma charakter tymczasowy (format *.afr) i aby go zapisać należy clicknąć w niego na liście w g & oacuternym okienku (Ryc. 9C), a następnie w ikonkę dyskietki (Ryc. 9D). Pojawi się wtedy dobrze znane okno eksportu danych rastrowych (Ćw. 4, Ryc. 16), w kt & oacuterym dokonywany juoktis zapis danych rastrowych do konkretnego formatu. Ryc. 9. Komanda wywołująca i okno dialogowe narzędzia Image Analysis. Warto jeszcze zwr & oacutecić uwagę, że podczas łączenia rastr & oacutew istnieje możliwość wyboru tzw. operator & oacutew mozaikowania (mozaikos operatoriai), kt & oacutere odpowiadają za wynikową wartość pikseli w momencie, kiedy rastry się na siebie nakładają. Ar wyboru jest kilka możliwości (Ryc. 10): Mišinys - wynikowa wartość pikseli wykorzystuje algorytm odległości ważonej w celu określenia wartości zachodzących na siebie pikseli. Paskutinis - wynikowa wartość pikseli odpowiada wartości pikseli z ostatniego rastra z listy łączonych rastr & oacutew. Pirma - wynikowa wartość pikseli odpowiada wartości pikseli z pierwszego rastra z listy łączonych rastr & oacutew. Min - wynikowa wartość pikseli odpowiada minimalnej wartości pikseli z wszystkich rastr & oacutew z listy łączonych rastr & oacutew. Max - wynikowa wartość pikseli odpowiada maksymalnej wartości pikseli z wszystkich rastr & oacutew z listy łączonych rastr & oacutew. Vidutinis - wynikowa wartość pikseli odpowiada średniej wartości pikseli z wszystkich rastr & oacutew z listy łączonych rastr & oacutew. Sum - wynikowa wartość pikseli odpowiada sumie wartości pikseli z wszystkich rastr & oacutew z listy łączonych rastr & oacutew. 111

112 Przy łączeniu rastr & oacutew map topograficznych najlepiej sprawdza się operator Max, ponieważ nie powoduje on powstawania łączeń (szw & oacutew) pomiędzy sąsiednimi rastrami. Ryc. 10. Metody mozaikowania rastr & oacutew w narzędziu Image Analysis. 2. WMS serija. Aktualizacja mapy topograficznej. ArcMap w połączeniu z internetowymi serwisami tematycznymi pozwala na łatwe i szybkie aktualizowanie treści map topograficznych. W internecie obecna jest technologia WMS (Web Map Service) - standartinis międzynarodowy udostępniania danych rastrowych. Umożliwia on podłączenie i pracę z danymi tam zawartymi bezpośrednio w oknie ArcMap. Np. największy polski geoportal (serwuje mapy właśnie przy użyciu technologii WMS. Aby podłączyć serwer WMS wybierz Failas - Pridėti duomenų (11 ciklas) iw oknie dialogowym spustelėkite spustelėję GIS serverius (11A ciklas) ir dalej Pridėti WMS serverį (Ryc. 11) 3. Na stiprus znajdź adresas serwera WMS dotyczący oddział & oacutew ZUS. 112

113 Ryc. 11. Gerai WMS (Pridėti duomenis). Okno dialogowe, kt & oacutere się pojawi służy do zdefiniowania połączenia (12 ciklas). Pierwszą sprawą jest wklejenie adresu serwisu WMS (12A ciklas). Wersję serwisu (Ryc. 12B) proponujemy pozostawić na & "Default", względnie w razie problem & oacutew można pr & oacutebować wybrać najniższą z możliwych. Paspauskite mygtuką „Get Layers“ (12C ciklas), kuriame yra WMS. Na końcu zatwierdź OK - połączenie jest zdefiniowane. Aby dodać serwis do Widoku należy użyć: Failas - Pridėti duomenų - GIS serveriai - zdefiniowany serwer (13 ciklas). Aby serwis wyświetlał się poprawnie należy jeszcze ustawić we właściwościach Widoku układ wsp & oacutełrzędnych ETRS_1989_Poland_CS92 lub GCS_WGS_1984. Raz zdefiniowany adresas serverio WMS pozostaje i od tej pory dodaje się go & quotnormalnie & quot jak każde inne dane wektorowe bądź rastrowe (Ryc. 14). Ryc. 12. Okno dialogowe definiowania połączenia z serwisem WMS. 113

114 Ryc. 13. „WMS do Wid do Widoku w ArcMap“. Ryc. 14. Okno Widoku z rastrem mapy topograficznej (lewa) i podłączonym serwisem WMS z ortofotomapą (prawa) (dostępnym ze strony 114

115 IV ZADANIJA SPRAWDZAJĄCE: Utw & oacuterz nowy pusty project w ArcMap, dodaj warstwę gmina_sosnowiec.shp oraz utworzony wcześniej raster cho_ty.tif. Za pomocą pliku shapefile wytnij z rastra obszar gminy Sosnowiec i zapisz go pod nazwą Sosnowiec.tif. Utw & oacuterz nowy pusty project w ArcMap i dodaj warstwę M C-d-4_Dąbrowa_G & oacuternicza- Gołon & oacuteg.tif. Zdefiniuj i dodaj do Widoku serwis WMS z ortofotomapą. Celem tego ćwiczenia jest aktualizacja arkusza mapy topograficznej na podstawie ortofotomapy. Aby wiedzieć jakie zmiany zaszły, należy dokładnie przyjrzeć się zdjęciu oraz mapie. Kiedy już wiadomo jakie nowe obiekty powstały (np. Drogi, osiedla, zakłady przemysłowe, itd.) Należy w oknie aplikacji w ArcCatalog utworzyć odpowiednie pliki shapefile i nazwać je wg kategorii powyżej. UWAGA! Trzeba pamiętać arba wybraniu odpowiedniego układu wsp & oacutełrzędnych. Po utworzeniu i dodaniu do Widoku plik & oacutew formos powiększ fragment obszaru i zacznij rysować obiekty ze zdjęcia, kt & oacuterych nie ma na mapie możliwie precyzyjnie. Po narysowaniu obiekt & oacutew należy obliczyć: o długość dla obiekt & oacutew liniowych (w tabeli danego formos dodaj kolumnę o nazwie 'dlugosc', a następnie narzędziem Apskaičiuoti geometriją oblicz długozowiewish pole 'oraz' obwod ', a następnie narzędziem Calculate Geometry oblicz powierzchnię i obw & oacuted), o wsp & oacutełrzędne X i Y [stopnie dziesiętne] dla obiekt & oacutew punktowych (w tabeli danegny formos. dodaj kolumbija) Wykonaj część opisową, w kt & oacuterej należy podać następujące information: Jakie nowe kategorie obiekt & oacutew przybyły (np. Drogi, parkingi, itd.). Ile jest nowych kategorii obiekt & oacutew? Jaka jest ich sumaryczna długość/ powierzchnia? Jaki procentas powierzchni zajmują w stosunku do całego obszaru? W kt & oacuterej części obszaru nastąpiły największe zmiany? Zapisz projekt pod nazwą aktualizacja.mxd. 115

116 V UMIEJĘTNOŚCI ZAWARTE W ĆWICZENIU 7: Eliminacja & quotłączeń & quot; podczas wyświetlanie kilku zrektyfikowanych rastr & oacutew. Łączenie rastr & oacutew za pomocą narzędzi Mosaic oraz Mosaic To New Raster. Tworzenie zestawu danych rastrowych narzędziem Sukurkite rastrų duomenų rinkinį. WMS apibrėžimas. Aktualizowanie treści mapy topograficznej za pomocą ortofotomapy. VI PROPONOWANA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: Olszewski R., Kołodziej A., Bersus T., 2007: Kierunki rozwoju baz danych tematycznych: sozologicznej i hydrograficznej. Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 17b. Urbański J., 2012: GIS w badaniach przyrodniczych. el. knyga. 266 ss. 116

117 ĆWICZENIE 8. Powt & oacuterzenie wiadomości (na podstawie analiz dotyczących miasta Katowice). PRZEWIDYWANY CZAS TRWANIA ĆWICZENIA: 3 x 1.5 godz. SŁOWA KLUCZOWE: serijos WMS, przeźroczystość warstwy, personalizacja symboli. I WSTĘP Pakistano ArcGIS programinė įranga: „ArcMap“ („ArcToolbox“), „ArcCatalog“, „ArcScene“, „ArcGlobe“, „ArcReader“. Każdy z tych programa ir oacutew juokingas samodzielnym komponentem posiadającym unikalus funkcjonalność, ale dopiero jako całość stanowią potężny zestaw narzędzi do szeroko rozumianych analiz przestrzennych. UŽywając tych aplikacji można wykonać każde zadanie typu GIS: out prostych do bardziej zaawansowanych. Dzięki opanowaniu tych program & oacutew możliwe są: zarządzanie, edycja i przetwarzanie danych oraz wykonywanie analiz geograficznych włącznie z tworzeniem gotowych produkt & oacutew kartograficznych (np. Map) temos II CEL I ZAKRES ĆWICZENIA Ćwiczenie ma charakter projektu i ma na celu usystematyzowanie praktycznej wiedzy zdobytej podczas kursu dotyczącego podstaw geoinformacji. Składa się z części analitycznej oraz opisowej i dotyczy miasta Katowice. Dane zgromadzone w trakcie projektu pozwolą na opracowanie zmian jakie zaszły na omawianym obszarze na przestrzeni ponad 20 lat. Wykorzystane zostaną tu materiały, kt & oacutere zar & oacutewno powstały w 1993 roku (mapy topograficzne w skali 1:) jak i najnowsze źr & oacutedła informacji, uaktualniane na bieżąco, jak np. Atidarykite gatvės žemėlapį. Duża część pracy będzie oparta na danych samodzielnie zgromadzonych. Konferencinis będzie podpięcie warstw z serwisu WMS, žemėlapis bazowych, czy skorzystanie z danych statystycznych dostępnych na np. stronie Gł & oacutewnego Urzędu Statystycznego czy Powiatowego Urzędu Pracy w Katowicach. Ćwiczenie rozpocznie się stworzeniem warstwy wektorowej poligonowej z granicami dzielnic Katowic na podstawie wektoryzacji rastra. Następnie do tabeli atrybut & oacutew warstwy wektorowej zostaną dodane nowe kolumny i dopisane lub wyliczone nowe dane (liczba ludności, powierzchnia dzielnic, gęstość zaludnienia, bezrobocie). W kolejnym etapie na podstawie zgromadzonych danych zostaną stworzone mapy tematyczne. Będzie też wykonana warstwa liniowa (przebieg autostrady A4), a jej podstawie strefy buforowe zanieczyszczeń środowiska.Niezbędne też będzie wykorzystanie umiejętności dotyczących docinania warstw wektorowych, łączenia kilku rastr & oacutew w jeden czy docinanie rastra do wyznaczonych granic. 117

118 Ćwiczenie w znakomitej większości składa się z poleceń, kt & oacutere należy zrealizować, by na koniec powstała obszerna charakterystyka obszaru badań uwzględniająca wszystkie wykorzystane dane i wykonane analiz III OPIS ĆWICZENIA Polecenie 1. Paskelbkite bieżące środowisko pracy: C:/ArcGIS_cwiczenia/cw_08. Dodaj warstwę polska_podzial.shp, oraz cztery arkusze map topograficznych w skali 1:: M A Katowice, M C Oświęcim, M B Chorz & oacutew, M D Tychy. (Sprawdź czy wszystkie rastry mają zdefiniowany układ wsp & oacutełrzędnych. Jeśli nie, zdefiniuj na PUWG_92). Cały projekt Powinien być wykonany w układzie Jeśli w trakcie realizacji ćwiczenia ściągane z internete mapy będą np. w układzie WGS 84, należy dokonać bezwzględnie transformacji. W pierwszym etapie pracy niezbędne będzie utworzenie nowej warstwy z granicami dzielnic miasta Katowice. Nazwij ją Dzielnice_Katowic.shp. Ma to być jedna warstwa tematyczna zawierająca 22 obiekty odpowiadające poszczeg & oacutelnym dzielnicom (w tworzeniu warstwy przyda się zapewne poznana już wcześniej funkcja docinania granic do tych już istniejących). Granulės zwektoryzować można na podstawie serwisu WMS dostępnego pod adresem: (1 ciklas). Ryc. 1. Žemėlapis serwisu WMS z przestawionymi dzielnicami miasta Katowice (&r & oacutedło: 118

119 W kolejnym kroku niezbędne będzie stworzenie warstwy z granicami miasta Katowic. Polecenie 2. Nazwij nową warstwę Granice_Katowic.shp. Ar wykorzystania tej warstwy użyj wcześniej stworzoną warstwę Dzielnice_Katowic.shp. Wykorzystaj narzędzia dostępne w Edytorze pozwalające na łączenie kliku obiekt & oacutew w jeden. Jakiej użyjesz funkcji? Policz powierzchnię miasta Katowice i załącz wynik w tabeli atrybut & oacutew. Nowym zagadnieniem w tej części ćwiczenia jest spersonalizowanie symbolu warstwy liniowej polska_podzial.shp, tzn. stworzenie własnego symbolu dla tej warstwy tematycznej i zapisanie jej w ustawieniach programu, by m & oacutec w przyszłości korzystać z nowo powstałego symbolu. Spustelėkite simbolį warstwy w Tabeli Zawartości i w oknie Simbolių parinkiklis wejdź w zakładkę Redaguoti simbolį W nowy oknie Simbolio ypatybių redaktorius wybierz następujące ustawienia: (Tipas: Simply Line Simbol Units: Centimetrija Spalva: czerwony Stilius: Nuspalvotas) Teraz należy zapisać w ustawieniach jako: Pavadinimas: Podz_Adm, Kategorija: cwiczenia (przez klawisz Išsaugoti kaip) (1 ciklas). Ryc. 2. Okno selekcji symboli i włączona opcja zapisu własnego zdefiniowanego symbolu. Miasto Katowice niefortunnie znajduje się na granicy czterech arkuszy mapy w skali 1: Aby dociąć raster do granic miasta, w pierwszym kroku należy połączyć ze sobą cztery arkusze, a następnie dociąć do stworzonej warstwic. 119

120 Polecenie 3. Połącz cztery rastry w jeden plik (M A Katowice, M C Oświęcim, M B Chorz & oacutew, M D Tychy) i nazwij go Katowice.jpg. Wytnij z połączonego rastra granice miasta Katowice. Parsisiųsti wynik w postaci pliku JPG oraz PDF. Stw & oacuterz tabella atrybut & oacutew, kt & oacuterą dołączysz do warstwy Dzielnice_Katowic.shp. Przygotuj najnowsze dane statystyczne dotyczące powierzchni dzielnicy i liczby ludności w nich zamieszkujących. Utw & oacuterz trzy nowe pola: Nazwa_Dz, Pow, L_Lud i wypełnij zgromadzonymi przez siebie danymi. Wstaw do nowej kolumny daną dotyczącą gęstości zaludnienia (wynik dzielenia liczby ludności przez powierzchnię dzielnicy w km 2). W tym celu stw & oacuterz nowe pole Gest_zal. i w nagł & oacutewku kolumny, pod prawym klawiszem myszy, wybierz funkcję Field Calculator (Ryc.3). Podpisz warstwę Dzielnice_Katowic.shp. nazwami dzielnic (kolor czcionki czerwony, kursywa). Ryc. 3. Tabela atrybut & oacutew i pasek narzędzi dostępny pod prawym klawiszem myszy. Aby dane w kolumnie wypełniły się danymi dotyczącymi gęstości, w oknie dialogowym należy wpisać wyrażenie [L_lud] / [Pow] ir potwierdzić OK (Ryc.4). 120

121 Ryc. 4. Okno dialogowe lauko skaičiuoklė. Wyselekcjonuj dzielnice, w kt & oacuterych wyliczony wskaźnik przekracza 5000 os/km 2. Wskaż, kt & oacutere to dzielnice. Ile ich juokas? W jakiej części miasta przeważają? Podaj minimum, maksimum, średnią oraz odchylenie standardowe. Stw & oacuterz kartogram dobrze ukazujący zr & oacuteżnicowanie gęstości zaludnienia w poszczeg & oacutelnych dzielnicach, a następnie zr & oacuteb wykres z nowo otrzymanymi danymi (gęstoienć zaludn) Ryc. 5. Wykres gęstości zaludnienia miasta Katowice. 121

122 Polecenie 4. Dołącz tabella atrybut & oacutew i wykres do kompozycji. Sukurkite r & oacutewnież wykres formatu JPG. Wyeksportuj kompozycję do formatu PDF. Ryc. 6. Kompozycja dotycząca gęstości zaludnienia w poszczeg & oacutelnych dzielnicach w mieście Katowice. 122


Warzone žemėlapiai

. (Skydelis) skydelis. naudotojo patirtis gali: & lt su maža apžvalga apie kirpėjo įvertinimus iš „Google“ žemėlapiai peržiūrėkite ir patikrinkite naudotojo patirtį programoje & gt 2-susitarkite, peržiūrėkite ankstesnį susitikimą, jei reikia, pertvarkykite tą patį ankstesnį susitikimą. 3 pokalbiai su salonu

Ieškodami namų šioje svetainėje: [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.] (Pvz., [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.],+Vic+3143/map-1? Taigi. Žr. Šią papildomą informaciją lankydamiesi aukščiau esančioje svetainėje. Tačiau papildomo sluoksnio svetainė leidžia eksportuoti KML, kurį gana gerai palaiko „Google“ žemėlapiai, todėl tai tikrai yra pasirinkimas.

Trumpai tariant, mes bandome sukurti pseudo socialinių žemėlapių programą naudodami „Google“ Žemėlapiai leisti vartotojams skelbti įvykius, kiemo išpardavimus ir pan., taip pat leisti vartotojams ieškoti įvykių artimiausioje vietoje.

sukurti 10 patikrintų žemėlapiai „Google“ mano verslas Saudo Arabijoje - mano įmonė virtualiai svetainei

Turiu nuskaityti visų restoranų (bet kurios vietos, kurioje parduodamas paruoštas valgyti maistas) sąrašus iš „Google“ Žemėlapiai, [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수.] Ir [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.] Kiekvienam restoranui, kurio man reikia - Restorano pavadinimas - Restorano adresas (Gatvės pavadinimas ir namo numeris) - Restorano pašto kodas (4 skaitmenys) - Restorano miestas - Restorano adresai ' ilgumos ir platumos kriterijai - Restorano adresai

man reikia papildinio, skirto automatiškai versti tekstą ir meniu pakeitimo logotipą visose srityse, pridėti 20 produktų sąranką žemėlapiai ir visa kita informacija apie įmonę visose svetainės srityse keičia įvaizdį, kuris nėra susijęs su mano produktais

. Vaizdai ✪ Kontaktai ir iššokantys langai Žemėlapiai & amp „Analytics“, jei reikia Code Nemokamo šlamšto kodo pavyzdys. [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.] Taip pat norėtų nukreipimo puslapio (nukreipimo puslapiui) ✪ Aukščiausios kokybės tema ir papildiniai ✪ Geriausiai tinka nukreipimo puslapiui ✪ Integracija

Sveiki, reaguokite vietiniai kūrėjai. . yra šiek tiek skurdus. Taigi pasirinktas kūrėjas turi žinoti reagavimo kabliukus, esp usememo, usecallback, contextApi ir amp, išmanantis „Firebase“ ir „AMP“ žinias apie važiavimo programas / reaguojantįjį žemėlapiai. Kodo struktūra turi būti gausiai struktūruota, o kintamieji - savaime suprantami. Taip pat turiu kitų funkcijų, kurias reikia aptarti privačiai.

. daugkartinio naudojimo rėmai, komponentai ir sprendimai. Bendradarbiaukite su komanda, kad sukurtumėte žinių centrą „Android“. Būtina bent 1 metų patirtis. Idealiu atveju daugiau nei 2 metus. Žemėlapiai programomis. Mokėjimo šliuzo integracija: („PayPal“, „Stripe“, „Paytm“ ir kt.). Interneto paslaugų integravimas „Marketplace“ programos „Live Streaming Offline“ programų kūrimas. Stiprus OO dizainas

. Štai gatvė, kuria ši grafika turi būti pagrįsta (parduotuvių pavadinimai, barų pavadinimai, kavinių pavadinimai, gatvių pavadinimai ir kt.)- pažvelkite aukštyn ir žemyn gatve: [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수].]@ -32.9207481,151.7475644,3a, 75y, 22.78h, 91.72t/data =! 3m6! 1e1! 3m4! 1sYfUVhYhtnCQsU_ -O4UXiUQ! 2e0! 7i16384! 8i8192 I 'd kaip prieš ir po grafikos pamatyti

. sistema turėtų būti visiškai pritaikoma ir leiskite man redaguoti puslapyje esančią informaciją per sistemą. Savybės - Prisijungimo/registracijos paskyra (susieta su mokėjimo šliuzu) - „Google“ žemėlapiai (kolegijos, palyginti su studento vieta) -Karjeros informacijos vadovas (apversta animacija) -Įkelti studentų informaciją (rezultatai, ID ir tt) -Skaitmenintas karjeros ir asmenybės vertinimas

Ieškau dizainerio, kuris galėtų greitai sukurti dizainą. Šiuo metu man reikia greitai gauti 10 automobilių, suprojektuotų pagal dėžutės stilių, kuriuos būtų galima naudoti programai mobiliesiems žemėlapiai.

. Vaizdai ✪ Kontaktai ir iššokantys langai Žemėlapiai & amp „Analytics“, jei reikia Code Nemokamo šlamšto kodo pavyzdys. [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.] Taip pat norėtų nukreipimo puslapio (nukreipimo puslapiui) ✪ Aukščiausios kokybės tema ir papildiniai ✪ Geriausiai tinka nukreipimo puslapiui ✪

. ko ieškau Ieškau unikalių grafikos dizaino idėjų savo šaliai Velsui. Norėčiau dizaino / grafikos / meninių idėjų visoje šalyje (Žemėlapiai & amp Images), bet ir tam tikrose šalies vietose. Jums nereikia bandyti visų - aš tiesiog turiu pamatyti įvairias idėjas ir tai, su kuo galėčiau ilgai dirbti

. nuotraukos kaip žemėlapio žymeklis. Žemėlapis turėtų būti įtrauktas į mūsų įmonės dizainą, ir mes turėtume turėti galimybę jį įterpti į savo svetainę, „Confluence“ ir pristatymus. Mes matėme panašius žemėlapiai mums patinka, kad jie buvo sukurti naudojant „Mapbox“, bet esame atviri jūsų rekomendacijoms dėl šios technologijos. Turėtume sugebėti lengvai atnaujinti žemėlapį (pridėti ir pašalinti vietoves

. interaktyvus puslapis, kuriame galima pasirinkti pokalbius/apsilankymus ir tt žemėlapiai. Be to, vienu metu vyktų daug pokalbių/apsilankymų, tokiu atveju tvarkaraščio puslapyje reikės pateikti šią funkciją. Aš vertinu, kad tai galėtų būti pagrindinis skirtumas

Programoje yra klaida kategorijoje .. Kai užsakymas atliekamas naudojant programą, rodoma, kad vartotojui rodoma 0 reikšmė, o th. tinkamai, kai parduotuvė prideda nuolaidų, sąskaitos viduje ji atrodo tuščia. Taip pat yra specialus nuolaidos kodas, kuris nėra sąskaitoje. Pristatymas turi problemų žemėlapiai nesuteikia momentinių naujinių iš „Google“ žemėlapio a

. atidarius duris, įjungiant ir išjungiant šviesas, oro kondicionierių ir pan. Tai taip pat leis svečiui įjungti išmaniojo telefono ir interneto bendrinimo funkciją, pasiekti miesto vadovus ir žemėlapiai ir bendrauti su biuru per pokalbius. Be to, naudojant įvairius aparatūros elementus, tokius kaip mikrofonas, GPS, judesio jutikliai ir kt., Jis išsiųs įspėjimus į biurą

Norite sukurti programą, kurioje vartotojai galėtų pasirinkti maždaug 25 km spindulio sritį („Google“) žemėlapiai) ir ieškokite galimų paslaugų (gali būti susijusios su „uber“ tipo koncepcija). Galimos pagrindinės technologijos: ne lentynoje-AI, pokalbių dėžutė, el. formos, skaitmeninis parašas, vaizdo įrašai, „Google“ padėjėjas. Socialinės žiniasklaidos prieigos taškai. Norėdami pradėti nuo MVP ir vėliau išplėsti

Sveiki. Ieškau eksperto kuriant „Excel“ informacijos suvestines klientų ataskaitoms ir pristatymams. Turiu failą su žemėlapiai, diagramas ir lenteles, kurias norime supakuoti vadovų lygio klientams. Grafiką reikia pagražinti ir suderinti su prekės ženklo standartais. Failas turi būti suformatuotas, kad būtų galima lengvai atspausdinti failą „paruoštas klientui“

. mūsų „Android“ programa, kurios administratoriaus skydas turi būti iš naujo sukurtas ir vėliau priglobtas. Yra paslaugų, kurias reikia įsigyti ir integruoti, pvz., „Twilio“, „Pubnub“, „Google“ Žemėlapiai, „Firebase“ ir tt Užduotys bus šios: 1) administratoriaus skydelio kūrimas (2) VPS gavimas ir jo priegloba (3) kitų aukščiau paminėtų paslaugų integravimas (4) programų testavimas ir

. darbo puslapį, pakeiskite kai kuriuos grafinius elementus, išbandykite ir įsitikinkite, kad registracijos procesas 100% veikia vartotojams ir prekybininkams su tinkamais kiekvieno dviejų tipų pasveikinimo pranešimais. žemėlapiai api, pridėkite dar keletą kategorijų ir piktogramų. Svetainė turi veikti 100%, nes man reikia, kai ji bus baigta. Kaip matote, svetainė beveik baigta, [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.]

„Magento 2“ dvipusė „Marketplace“ funkcija su „Google“ žemėlapiai vietovės Prašome siūlyti tik tuo atveju, jei tai padarėte anksčiau ir galite pateikti nuorodų

. žiniasklaidos platforma, pardavėjo modulį tvarko administratorius su paketo prenumerata. Reikia pristatymo modulio, grąžinimo modulio, pristatymo modulio, užsakymo ar paskyrimo modulio, „Google“ žemėlapiai, „Otp“ prisijungimas, SMS modulis, mokėjimo šliuzas, pardavėjo mobilioji programa, kliento mobilioji programa, pristatymo berniuko programa su tiesioginio stebėjimo funkcija, atsiėmimas parduotuvėje

. žiniasklaidos platforma, pardavėjo modulį tvarko administratorius su paketo prenumerata. Reikia pristatymo modulio, grąžinimo modulio, pristatymo modulio, užsakymo ar paskyrimo modulio, „Google“ žemėlapiai, „Otp“ prisijungimas, SMS modulis, mokėjimo šliuzas, pardavėjo mobilioji programa, kliento mobilioji programa, pristatymo berniuko programa su tiesioginio stebėjimo funkcija, atsiėmimas parduotuvėje

už pareigos iškvietimą warzone parama, susijusi su „hwid“ ir grįžimu į vestibiulius

. „Android“ programų kūrimo žinios ir patirtis. 2. Kurkite sudėtingas „Android“ programų vartotojo sąsajas ir rsquos. 3. Žiniatinklio paslaugų naudojimas „Android“ programose 4. „Google“ naudojimas Žemėlapiai „Android“ programose Jei neturite žinių šia tema. Nesiūlykite. Šis etapas bus debiutuojamas. SVARBU: Šis etapas bus paskelbtas jums

. „Android“ programų kūrimo žinios ir patirtis. 2. Kurkite sudėtingas „Android“ programų vartotojo sąsajas ir rsquos. 3. Žiniatinklio paslaugų naudojimas „Android“ programose 4. „Google“ naudojimas Žemėlapiai „Android“ programose Jei neturite žinių šia tema. Nesiūlykite. Svarbus etapas bus debiutuojamas. SVARBU: Šis etapas bus paskelbtas jums

. „Android“ programų kūrimo žinios ir patirtis. 2. Kurkite sudėtingas „Android“ programų vartotojo sąsajas ir rsquos. 3. Žiniatinklio paslaugų naudojimas „Android“ programose 4. „Google“ naudojimas Žemėlapiai „Android“ programose Jei neturite žinių šia tema. Nesiūlykite. Svarbus etapas bus debiutuojamas. SVARBU: Šis etapas bus paskelbtas jums

. „Android“ programų kūrimo žinios ir patirtis. 2. Kurkite sudėtingas „Android“ programų vartotojo sąsajas ir rsquos. 3. Žiniatinklio paslaugų naudojimas „Android“ programose 4. „Google“ naudojimas Žemėlapiai „Android“ programose Jei neturite žinių šia tema. Nesiūlykite. Svarbus etapas bus debiutuojamas. SVARBU: Šis etapas bus paskelbtas jums

Sveiki. Man reikia žmogaus, kuris paprastai dirba skelbdamas „Google“ atsiliepimus apie įmones Žemėlapiai. Kad jis žino, kaip atlikti šį darbą ir turi konkrečius Europos ar Ispanijos profilius arba gali juos gauti Jei jūs reguliariai nedirbate atlikdami šią užduotį ir tiksliai nežinote, kaip darbas atliekamas. Nesiregistruokite. Mes sugaišime laiko tiek jums, tiek man

. Licencijos modulis - Pagrindinė veikla su rodomais parametrais - Kiti puslapiai informacijai rodyti - Meniu - Rodyti parametrus MAP Žemėlapiai) su legenda - Pridėti svetainių prie MAP: vartotojas importuos failą pagal svetainės padėtį - Pradėti/sustabdyti scenarijų - Užšaldyti ekraną - 2 patalpų žemėlapis) Užrakinti pagal NV elementus (labai svarbu

. Hibridinė ar žiniatinklio programa, kuri neatsilieka, aš jai atvira. NAUDOTOJO PROGRAMA 1- Nenorite maisto pristatymo programos 2- PRISIJUNGTI su socialine žiniasklaida ir „Google“ 3- OTP su SMS 4- PICKUP & amp DROPOFF „Google“ žemėlapiai 5- Įjungta geografinė padėtis 6- VAIRUOTOJO PAVEIKSLO STEBĖJIMAS 7- ETA su „Google“ žemėlapio įvertinimu 8- Paspaudimo pranešimas 9- Dinaminė atsiėmimo kategorija 10- Grynųjų pinigų už pristatymą mokėjimas su suma

Man reikia pridėti API palaikymą, kainų siūlymo parinktį, nustatyti „Google“ žemėlapiai tiesioginį stebėjimą, patobulinkite funkcionalumą, prisijungimą prie socialinės žiniasklaidos ir patobulinkite „Laravel“ pagrindinės sistemos analizę prieš pereidami prie patobulintų programų. Man labiau patinka, jei galite padaryti ir laravelį, ir plokštesnį, kad viskas būtų išbandyta ir paskelbta tiesiai.

abipusė rankininkų / paslaugų, tokių kaip „jugleworks“ ar „handym“, rinka. tokioms paslaugoms kaip „jugleworks“ arba [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.] reikia išsamios žiniatinklio plokštės formos ir „iOS“/„Android“ programų, jei jau atlikote panašų projektą abipusiai rinkai, įskaitant žemėlapiai ir geografinė paieška - rašykite naudodami svetainės / demonstracinės prisijungimo platformos pavyzdį, o technologija yra lanksti

Ieškau evakuacijos prieš gaisrą plano, žemėlapiai, mokyklos pastato schema (7 aukštas)

Išmatuokite svetaines pagal adresą (pvz., „Walmarts“) naudodami „Google“ Žemėlapiai aprūpinti mus automobilių stovėjimo aikštelių ir šaligatvių kvadratūra. Paprastai tai užtrunka apie 15 minučių vienai svetainei, o šiuo metu reikia atlikti apie 100.

Noriu pakeisti tik klasifikuotą sąsają, išjungdamas paieškos juostą ir šalį žemėlapiai ir perkelkite piktogramas į viršų

Proyek dalam Upaya untuk meningkatkan kepuasan dan loyalitas donatur pada lembaga amil zakat dilakukan strateggi customer relationship management (CRM) sebagai jal. dilakukan meliputi identifikasi pelanggan, target pemasaran, loyalitas terhadap program dan pengembangan pelanggan (donatur) hingga dapat dilakukannya pemetaan pemasaran (marketing žemėlapiai).

Sveiki, aš pradedu savo verslą piešdamas namų planus. Ieškau su kuo bendradarbiauti. Tai bus ilgalaikė partnerystė su daug darbo. Man reikia patikimo žmogaus, kuris greitai reaguotų, gerai kalbėtų angliškai ir svarbiausia patirtis piešiant grindų planus. Namai, kuriuos pateiksiu, bus panašūs į eskizą, kurį įkėliau su šiuo įrašu. Dauguma namų tai padarys.

. arba naudojant gesintuvą arba kai akumuliatorius išsikrauna, jis gali automatiškai patekti į degalinę arba surinkimo vietą. Miško gaisro židinio lokalizavimas pasiekiamas 3D žemėlapiai kartu su jutikliais ir duomenų lokalizacija realiuoju laiku (iš drono ar palydovo). Modifikacijos atviroje programinėje įrangoje Konvertuokite šį projektą į kovos su mišku įrankį

. užsakymas bus paruoštas per 15, 30, 45 arba 1 valandą (įskaitant 25 DKK/ 1 km važiavimo laiką adresu) 2. jei pristatymas pridėtas prie ETA (numatomas atvykimo laikas klientui, nurodant „Google“) žemėlapiai 3. jei pristatymas vyksta konkurse (įskaitant pristatymo programą vairuotojams, tokiems kaip UBER), APP turi 2 įėjimo KLIENTUS ir VAIRUOTOJĄ (pristatymas kaip „uber“) Vairuotojo pasiūlymai

Tai turizmo svetainė, į kurią įeina užsakymas,žemėlapiai , filtrai,

Aš ieškau programos, kur galėčiau pateikti savo duomenis ir atsisiųsti Žemėlapiai

보다 자세한 내용 을 을 하시려면 하시려면 하시려면, 회원 가입 또는 로그인 로그인 가 필요 합니다 합니다.

. platforma, skirta rezervuoti internetu, panaši į žemiau esančią nuorodą [로그인 하시면, URL 을 확인 하실 수 있습니다.] Jūs esate atsakingas už 1- Pridėkite/atnaujinkite svetainės turinį- kaip reikalaujama 3- Integruokite su „Google“ žemėlapiai 4-Integruota su galine duomenų baze per API (skaityti ir rašyti) 6- Pridedama CAPTCHA, kai taikoma. 7- Trikčių šalinimas ir bet kokių kodo problemų sprendimas. 8- Trikčių šalinimas ir taisymas

Istorinei visuomenei reikia duomenų bazės, kad būtų galima inventorizuoti jų daiktus, kurie dažniausiai yra nuotraukos, bet taip pat objektai, vaizdo įrašai, rašytinis tekstas ir žemėlapiai. „Past Perfect“ yra programinė įranga, kurią naudoja didesnės institucijos. Duomenų bazėje tikriausiai būtų mažiau nei 50 lentelių, galbūt 20 pagrindinių lentelių: objektai, phtos, žmonės, architektūra, žmonės, kotedžai, valtys, griuvėsiai ir kt.

. atomo atstumo matricos žemėlapiai (SOM) 4) Biologiniai tinklai: Tinklų tipai: genų reguliavimo tinklai, baltymų sąveikos tinklai, medžiagų apykaitos tinklai, Topologinės priemonės: laipsnis, grupavimo koeficientas

Dalyvauti. lydimasis dokumentas, kuriame galite paaiškinti savo sprendimų dėl rėmelių pobūdį. Savo pasiūlymą galite papildyti kitais UX dokumentais, pvz., Kliento kelione žemėlapiai, asmenys ir tt 20 geriausių pasiūlymų bus apdovanoti 20 USD. Pirmasis pasiūlymas bus apdovanotas „Al-Futtaim 's Engineering and Technology“ projektu. (160 USD)

Dalyvauti. lydimasis dokumentas, kuriame galite paaiškinti savo sprendimų dėl rėmelių pobūdį. Savo pasiūlymą galite papildyti kitais UX dokumentais, pvz., Kliento kelione žemėlapiai, asmenys ir tt 20 geriausių pasiūlymų bus apdovanoti 20 USD. Pirmasis pasiūlymas bus apdovanotas „Al-Futtaim 's Engineering and Technology“ projektu. (160 USD)